OpenAI Yevropa Ittifoqida (YI) ChatGPT va Codex yaratgan matnlarga ko‘zga ko‘rinmaydigan suv belgisini qo‘llaydi. Kompaniya dushanba kuni blog postida bu chorani yaqin haftalarda YIda foydalanish huquqiga ega foydalanuvchilarga joriy etishini bildirdi. Bu barcha tarif rejalaridagi foydalanish huquqiga ega foydalanuvchilarga taalluqli, biroq bunday huquq uchun aniq mezonlar e’lon qilingan manbalarda keltirilmagan.

Fon va kontekst

YI Sun’iy intellekt to‘g‘risidagi qonunining (EU AI Act) shaffoflik qoidalari 2-avgustda kuchga kirdi. Bu qoidalar sun’iy intellekt kompaniyalaridan AI yaratgan kontentni boshqa tizimlar taniy oladigan tarzda belgilashni talab qiladi. OpenAI ushbu qoidalarga javoban YIda suv belgisi qo‘llashini bildirdi.

Suv belgisi matnga ko‘zga ko‘rinadigan belgi qo‘yish orqali yaratilmaydi. Model so‘zlarni tanlash usulini sezilmas darajada o‘zgartirib, aniqlash vositasi taniy oladigan naqsh hosil qiladi. Bu iz matnning o‘zida qoladi, shu bois matn nusxalanib joylashtirilganda ham saqlanadi. Biroq OpenAI bu usul foydalanuvchining shaxsini aniqlamasligini tushuntirdi.

OpenAI e’lon bilan birga textGrain texnik hisobotini ham e’lon qildi. Pensilvaniya universiteti va Yel universiteti tadqiqotchilari hammualliflik qilgan hisobotda maxfiy kalit yordamida keyingi so‘z bashoratlarini muayyan yo‘nalishga moslashtirish misoli bayon etilgan. Bunday o‘zgartirishlar yuzlab marta takrorlansa, matn va kalit yordamida AI yaratgan kontentni aniqlash mumkin. OpenAI suv belgisi yoqilganda model samaradorligida sezilarli o‘zgarish kuzatilmaganini bildirdi.

Bu chora boshqa kompaniyalarning yondashuvlaridan ham farq qiladi. Anthropic ikki oy oldin Claude yaratgan matnlarga butun dunyo bo‘ylab suv belgisi qo‘llashini e’lon qilgan, ayrim foydalanuvchilar esa ko‘rsatmalar, kontekst va qarorlarni o‘zlari berganini aytib norozilik bildirgani xabar qilingan. 2024-yilda OpenAI matnli suv belgisini ishlab chiqqani, biroq foydalanuvchilar suv belgisi bo‘lmagan raqobatchi xizmatlarga o‘tib ketishi mumkinligidan xavotirlanib, uni joriy etishni kechiktirgani haqida xabar berilgan edi. Anthropic, Google, Meta, Microsoft va OpenAI AI yaratgan kontentga oid YI amaliyot kodeksiga rioya qilishga va’da bergan kompaniyalar qatoriga kiradi.

Bu xabar nimani anglatadi

YI foydalanuvchilari AI yaratgan matnni aniqlashga yordam beradigan bir belgiga ega bo‘lishi mumkin. Ammo suv belgisi har qanday matnda hamisha ishonchli aniqlanadigan belgi emas. OpenAI o‘tkazgan sinovlardan birida so‘zlarning 10 foizini sinonimlarga almashtirish aniqlash darajasini taxminan 92 foizdan 66 foizgacha tushirdi. Kompaniya qisqa matnlar, matematik javoblar va tarjima qilingan matnlarni ham aniqlash qiyinligini bildirdi.

Shu sababli aniqlash natijasini mualliflikni tekshirish yoki qoidabuzarlik haqida xulosa chiqarish uchun yagona asos sifatida ishlatish cheklangan imkoniyatlarga ega. Suv belgisi yo‘qligining o‘zi matnni inson yozganini isbotlamaydi. Matn haddan tashqari qisqa yoki ko‘p tahrirlangan bo‘lishi, yoxud uni boshqa kompaniyaning AI tizimi yaratgan bo‘lishi mumkin. Aksincha, suv belgisi borligi OpenAI tizimi matnning bir qismini yaratgan yoki qayta ishlaganini ko‘rsatishi mumkin, xolos; insonning mulohazasi, tahriri yoki ijodkorligi qay darajada ishtirok etganini ko‘rsatmaydi.

Masalan, aniqlash vositasi muayyan matnda suv belgisini topa olmasa ham, faqat shu natijaga asoslanib uni inson yozgan degan xulosaga kelish qiyin. Matnning uzunligi, qay darajada tahrir qilingani va boshqa AI vositalaridan foydalanilgan bo‘lishi mumkinligini ham hisobga olish kerak.

YIdagi joriy etishdan alohida ravishda, butun dunyodagi OpenAI API dasturchilari ayrim modellarda suv belgisini yoqishi mumkin. Biroq sukut bo‘yicha u o‘chiq bo‘ladi va OpenAI ishga tushirish vaqtida matnli suv belgisini butun dunyo bo‘yicha standart sozlama sifatida joriy qilmasligini bildirdi. Demak, YI foydalanuvchilariga tatbiq etish bilan API dasturchilarining uni ixtiyoriy yoqishi bir-biridan farqlanishi kerak.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • YIda bu chora ChatGPT va Codex’dan foydalanish huquqiga ega foydalanuvchilarga yaqin haftalarda joriy etilishi rejalashtirilgan.
  • YIdagi joriy etish barcha tarif rejalaridagi foydalanish huquqiga ega foydalanuvchilarga taalluqli bo‘ladi.
  • API dasturchilari butun dunyo bo‘ylab ayrim modellarda suv belgisini yoqishi mumkin, biroq sukut bo‘yicha u o‘chiq.
  • Suv belgisi so‘z tanlovida ko‘zga ko‘rinmaydigan naqsh qoldiradi va foydalanuvchining shaxsini aniqlamaydi.
  • Aniqlash vositasidan dastlabki foydalanish ishonchlilik va mas’uliyatli qo‘llashni baholashga yordam beradigan tasdiqlangan tadqiqotchilar hamda mutaxassislar tashkilotlarigagina taqdim etiladi.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • YIda «foydalanish huquqiga ega foydalanuvchi» deganda aynan qanday mezonlarga javob beruvchi foydalanuvchi nazarda tutiladi?
  • Tasdiqlangan tadqiqotchilar va mutaxassislar tashkilotlari aniqlash vositasidan qachondan foydalanishi mumkin?
  • Suv belgisi aynan qaysi modellarga qo‘llanadi va joriy etish jadvali qanday?

O‘quvchi nimalarni tekshirishi kerak

  • YIda ChatGPT yoki Codex’dan foydalansangiz, hisobingiz ushbu chora tatbiq etiladigan doiraga kiradimi va xizmat ko‘rsatgan joriy etish muddatini tekshiring. Manbalarda foydalanish huquqining batafsil mezonlari keltirilmagan.
  • Matnni kim yozganini aniqlash kerak bo‘lsa, faqat suv belgisini aniqlash natijasiga asoslanib xulosa qilmaslik muhim. OpenAI dastlabki aniqlash vositasidan foydalanishni tasdiqlangan tadqiqotchilar va mutaxassislar tashkilotlarigagina cheklashini bildirdi.
  • API’dan foydalanadigan dasturchilar suv belgisi sukut bo‘yicha o‘chiq ekanini va u faqat ayrim modellarda qo‘llanishi mumkinligini tekshirishi kerak. Aniq model ro‘yxati va jadvalini e’lon qilingan manbalarga qarab bilib bo‘lmaydi.