Prezident Li Jemyon yakshanba kuni moliya muassasalarida shaxsiy ma’lumotlar sizib chiqishi bilan bog‘liq hodisalarni puxta tekshirishga chaqirdi. Prezident devoni matbuot kotibi (대통령실 대변인) ma’lum qilishicha, Prezident Li moliya va davlat muassasalarida yaqinda yuz bergan ma’lumotlar sizib chiqishi va bunga qarshi ko‘rilgan choralar haqida hisobot olgan. Boshqa xabarlarga ko‘ra, prezident mas’ullarga bu masalaga jiddiy yondashish, puxta tekshiruv o‘tkazish va choralar ishlab chiqishga bor kuchini sarflashni topshirgan.

Yirik banklarni ham o‘z ichiga olgan bir qancha moliya kompaniyalarida mijozlar ma’lumotlari ketma-ket sizib chiqqani yoki xakerlik urinishlari bo‘lgani xabar qilindi. Xabarlarda Hana Bank, KB Kookmin Bank (KB국민은행) va Shinhan Bank sizib chiqishdan zarar ko‘rgan muassasalar sifatida tilga olinadi, ammo har bir muassasadagi zarar ko‘lami va sizib chiqqan ma’lumotlar doirasi turli xabarlarda har xil batafsillikda yoritilgan.

Asosiy ma’lumotlar va kontekst

Bu voqea bir joyda sodir bo‘lgan hodisa emas, balki bir nechta moliya muassasasida ketma-ket yuz bergan shaxsiy ma’lumotlar buzilishi holatlari sifatida yoritildi. Bir xabarda Shinhan Bankdan taxminan 25 ming mijozning ma’lumotlari sizib chiqqani aytilgan. Sizib chiqqan ma’lumotlar orasida ism, telefon raqami va yillik daromad bo‘lgani xabar qilingan. Shuningdek, manbalar xaker ilg‘or sun’iy intellekt vositalaridan foydalangani haqida aytishgan, biroq hujum usuli tasdiqlangan fakt sifatida keltirilmagan.

O‘sha xabarda Hana Bankda 89 nafar mijozning shaxsiy ma’lumotlari sizib chiqqani aytilgan. Woori Bank (우리은행) va NH NongHyup Bank (NH농협은행) ham shunga o‘xshash xakerlik urinishlariga duch kelgan, biroq ruxsatsiz kirish to‘xtatilgani va shaxsiy ma’lumotlar sizib chiqmagani xabar qilingan. Shuningdek, Moliyaviy xizmatlar komissiyasi (금융위원회) raisi va Moliyaviy nazorat xizmati (금융감독원) rahbari zarar ko‘rgan moliya kompaniyalari vakillari bilan favqulodda yig‘ilish o‘tkazgani aytilgan.

Boshqa bir xabarda Shinhan Bankdan tashqari KB Kookmin Bank, Hana Bank va BNK Busan Bankda (BNK부산은행) ham shunga o‘xshash hodisalar qayd etilgani bayon qilingan. Bu xabarda ism va telefon raqamidan tashqari, yillik daromad, kredit limiti hamda ayrim mijozlarning fuqarolik ro‘yxatidan o‘tganlik raqami oshkor bo‘lgani aytilgan. Shuningdek, hodisalar moliya muassasalaridan tashqaridagi nobank moliya muassasalariga ham tarqalgani qayd etilgan.

Moliyaviy xizmatlar komissiyasi raisi qisqa vaqt ichida moliya sohasining bir necha tarmog‘ida bir nechta xavfsizlik buzilishi aniqlanganini aytgani xabar qilindi. U hozirgacha noqonuniy to‘lovlarda foydalanish mumkin bo‘lgan maxfiy ma’lumotlar sizib chiqqaniga oid alomatlar yo‘qdek ko‘rinishini aytgan, ammo sizib chiqqan ma’lumotlardan telefon firibgarligi yoki boshqa firibgarliklarda foydalanish mumkinligini ta’kidlab, moliya sektorini yuqori darajada hushyor bo‘lishga chaqirgan. Xakerlikda sun’iy intellekt vositalaridan foydalanilgan bo‘lishi ehtimolini ham istisno qilmagani aytilgan.

Bu xabar nimani anglatadi

Mijoz ma’lumotlari sizib chiqqanda, foydalanuvchilar duch keladigan xavf sizib chiqqan ma’lumotlar turiga qarab o‘zgarishi mumkin. Ism va aloqa ma’lumotlari oshkor bo‘lganda ham ulardan foydalanib firibgarlik qo‘ng‘iroqlari qilish ehtimoli tilga olingan. Shu sababli to‘lov ma’lumotlari oshkor bo‘lgani aniqlanmagan degan izohning o‘zi shaxsiy ma’lumotlar sizib chiqishining ta’sirini baholash uchun yetarli emas. Xabarlarda turli muassasalarda sizib chiqqan ma’lumotlar har xil ko‘rsatilgan ekan, barcha hodisalarni bitta zarar turiga kiritish o‘rniga, har bir muassasaning tekshiruv natijalarini alohida ko‘rib chiqish kerak.

Masalan, tegishli bankdan foydalanadigan mijoz uchun faqat o‘sha bank hodisaga aloqador muassasa sifatida tilga olingan-olinmaganini bilish emas, balki o‘z ma’lumotlariga ta’sir ko‘rsatilgan-ko‘rsatilmaganini va qaysi ma’lumotlar oshkor bo‘lganini aniqlash ham muhim. Bu barcha foydalanuvchilar zarar ko‘rganini anglatmaydi. Hozir xabar qilingan ma’lumotlarga qarab, har bir mijozga ta’sir bo‘lgan-bo‘lmaganini yoki qo‘shimcha choralar zarurligini aniqlab bo‘lmaydi.

Shuning uchun foydalanuvchilar uchun keyingi muhim ma’lumot taxmin qilingan hujum usulidan ko‘ra, tegishli moliya muassasasi aniqlagan zarar ko‘lami va mijozlarga yuborgan xabardir.

Xabarlarda turlicha keltirilgan jihatlar

Xabarlarda tilga olingan muassasalar ro‘yxati va sizib chiqqan ma’lumotlar doirasi turlicha. Bir xabarda Shinhan Bank va Hana Bankda ma’lumotlari sizib chiqqan odamlar soni va ma’lumotlar turlari aniq keltirilgan, Woori Bank va NH NongHyup Bank esa hujum urinishlarini to‘xtatgani va ma’lumotlar sizib chiqmaganini bildirgan. Boshqa xabarda KB Kookmin Bank va BNK Busan Bankdagi holatlar ham tilga olinib, ayrim fuqarolik ro‘yxatidan o‘tganlik raqamlari va kredit limitlari oshkor bo‘lgani aytilgan.

Demak, barcha muassasalardagi zarar ko‘lami va sizib chiqqan ma’lumotlar yakuniy tasdiqlangan yagona ro‘yxat sifatida keltirilmagan. Xususan, Shinhan Bankda taxminan 25 ming, Hana Bankda esa 89 kishi haqidagi raqamlar bir xabarda keltirilgan. Ularni boshqa muassasalarga tatbiq etmaslik va umumiy zarar ko‘lami deb talqin qilmaslik kerak.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • Prezident Li moliya va davlat muassasalarida shaxsiy ma’lumotlar sizib chiqishi hamda bunga qarshi ko‘rilgan choralar haqida hisobot oldi va puxta tekshiruv hamda choralar ishlab chiqishni topshirdi.
  • Bir nechta moliya kompaniyasida mijozlar ma’lumotlari sizib chiqqani yoki xakerlik urinishlari bo‘lgani xabar qilindi.
  • Xabarlarda Shinhan Bankda taxminan 25 ming, Hana Bankda esa 89 kishi haqidagi ma’lumotlar sizib chiqqani keltirilgan.
  • Moliyaviy xizmatlar komissiyasi raisi sizib chiqqan ma’lumotlardan telefon firibgarligi va boshqa firibgarliklarda foydalanish mumkinligi haqida ogohlantirgani xabar qilindi.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • Har bir xakerlik hujumi qachon sodir bo‘lgani, har bir muassasadagi jabrlanganlarning yakuniy soni va sizib chiqqan ma’lumotlar doirasi qanday ekani.
  • Hujumchilar kim bo‘lgani va tizimga kirishning aniq usuli qanday ekani, sun’iy intellekt vositalari haqiqatan ham hujumda ishlatilganmi-yo‘qmi.
  • Prezident topshirgan tekshiruv va har bir moliya muassasasining javob choralari qanday mazmun va muddatlarni o‘z ichiga olishi.

O‘quvchilar nimalarni tekshirishi kerak

  • O‘zingiz foydalanadigan moliya muassasasi ma’lumotlar sizib chiqishi yoki xakerlik urinishlari yuzasidan qanday e’lon berganini tekshiring, ko‘rsatilgan zarar ko‘lami va oshkor bo‘lgan ma’lumotlarni ko‘rib chiqing.
  • Moliya organi rahbarining sizib chiqqan ma’lumotlardan firibgarlikda foydalanish mumkinligi haqidagi ogohlantirishini yodda tutib, moliya muassasasi nomidan qo‘ng‘iroq qilib yoki xabar yuborib, qo‘shimcha shaxsiy ma’lumot so‘raganlar murojaatini muassasaning rasmiy ko‘rsatmalari bilan solishtiring.
  • Keyingi tekshiruv natijalari yoki muassasa ko‘rsatmalari e’lon qilinsa, ularni avvalgi xabarlardan farqlab tekshiring. Hozir ochiq e’lon qilingan ma’lumotlarning o‘zi bilan har bir shaxsning ma’lumotlari sizib chiqqan-chiqmaganini aniqlab bo‘lmaydi.

Manbalar