Naver film reytingidagi shubhali faollik yuzasidan politsiyaga murojaat qildi
Janubiy Koreyaning Naver internet platformasi “Qotillar” filmi tomoshabinlar izohlarida sun’iy faollik alomatlari aniqlanganini ma’lum qildi. Kompaniya 4-oktabr kuni ayrim filmlar sahifalarida odatdagidan farqli internet trafigi (saytga kelayotgan tashriflar va amallar oqimi) qayd etilganini bildirdi va holat yuzasidan politsiyaga murojaat qildi.
Gap faqat filmga berilgan yulduzli baholar haqida emas. Naver izohlarga bildirilgan “yoqdi” va “yoqmadi” ovozlari ham ma’lum davrda takroran ro‘yxatga olingan bo‘lishi mumkinligini tekshirmoqda.
Naver ayrim filmlardagi g‘ayritabiiy faollikni aniqlaganini va bu haqda politsiyaga xabar berganini bildirdi. “Qotillar” sahifasida izohlarni ko‘rsatish usuli tekshiruv davomida vaqtincha o‘zgartirildi.
Izohlarni saralash tartibi vaqtincha yangilandi
Avval “Qotillar” sahifasida foydalanuvchilar ko‘p yoqlagan izohlar yuqorida ko‘rinishi mumkin edi. Endi esa asosiy tartib eng yangi izohlarni birinchi ko‘rsatish qilib belgilandi. Shu yo‘l bilan shubhali tarzda ko‘paygan ovozlar izohlarning ko‘rinish tartibiga ta’sir qilishi cheklanadi.
Naver, shuningdek, barcha filmlarning reytinglar ko‘rsatiladigan asosiy panelida faqat mutaxassislar baholarini chiqarishini aytdi. Oddiy tomoshabinlar va internet foydalanuvchilarining baholari hamda izohlari alohida “tomoshabin izohlari” bo‘limida qoladi.
Takroriy ovozlar bo‘yicha avvalgi tuzatish
Kompaniya 29-sentabr kuni ayrim izohlar bir necha marta qayd etilgani, “yoqdi” va “yoqmadi” ovozlari esa takroran hisoblangan bo‘lishi mumkinligini e’lon qilgan edi. Naver o‘sha paytda ikki marta joylangan izohlarni o‘chirganini, ovozlar sonidan takror hisoblangan miqdorni chiqarib tashlaganini bildirgan.
Bu kabi xatolar reyting sahifasidagi raqamlarni noto‘g‘ri ko‘rsatishi mumkin. Masalan, bitta izohga bir kishi bir necha bor ovoz bergandek ko‘rinsa, u izoh aslida boshqa fikrlardan ancha mashhurdek taassurot uyg‘otadi.
Makros nima va u reytingga qanday ta’sir qilishi mumkin?
Deputat No Jong-myon bu holatni oddiy texnik xato emas, makros yordamida amalga oshirilgan manipulyatsiya deb atadi. Makros — bir xil amalni avtomatik ravishda qayta-qayta bajaradigan dastur yoki buyruqlar ketma-ketligi. Masalan, foydalanuvchi tugmani minglab marta qo‘lda bosishi o‘rniga, avtomatlashtirilgan dastur shu amalni ko‘p marta bajarishi mumkin.
No Jong-myonning aytishicha, “Qotillar” filmiga eng past baho — bir yulduz — berilgan ayrim izohlar siyosiy mazmundagi haqoratli iboralar bilan birga tarqalgan. Uning ta 주장ига ko‘ra, эдгээр изоҳлардан бири 52 288 та “ёқди” овозини тўплаб, саҳифанинг юқори қисмида кўринган. Hozir sahifa izohlarni mashhurlik bo‘yicha emas, vaqt bo‘yicha saralaydi.
Deputat buni film va uning ijodkorlarini siyosiy qarashlar orqali nishonga olish hamda tomoshabinlarning film tanlashiga ta’sir ko‘rsatish urinishlari deb baholadi. Bu — uning bayonoti; ehtimoliy qoidabuzarlik va uning ortida kim turgani politsiya tekshiruvida aniqlanishi kerak.
Nega izohlar tartibi muhim?
Ko‘plab odamlar film tanlashdan oldin internetdagi baholarni va eng ko‘p yoqlangan izohlarni ko‘zdan kechiradi. Shu sababli bitta izohning yuqorida chiqishi boshqa foydalanuvchilarga film haqida umumiy fikrni shakllantirishi mumkin — xuddi do‘konda eng ko‘p tavsiya qilingan mahsulotni boshqalaridan yaxshiroq deb o‘ylash kabi.
Agar ovozlar haqiqiy foydalanuvchilarning mustaqil tanlovini emas, avtomatik takrorlangan amallarni aks ettirsa, reyting tizimi chalg‘ituvchi bo‘lib qoladi. Bu nafaqat film ijodkorlari obro‘siga, balki platformadagi sharhlarga ishonch va tomoshabinlarning tanlov erkinligiga ham ta’sir qilishi mumkin.
- Reyting manipulyatsiyasi izoh yoki bahoning ko‘rinishini sun’iy ravishda o‘zgartirishi mumkin.
- Ommaviy ovoz berish qaysi fikrlar ko‘proq ko‘rinishiga ta’sir qiladi.
- Platforma tekshiruvi takroriy amallarni aniqlash va noto‘g‘ri hisoblangan raqamlarni tuzatishga qaratiladi.
Politsiya tekshiruvi va javobsiz qolayotgan savollar
No Jong-myon 2-oktabr kuni “Qotillar” reytingiga uyushtirilgan hujum va ovozlar sonini soxtalashtirishda makros ishlatilganiga doir alomatlar borligini aytgan. U gumon qilinayotgan shaxsni aniqlash masalasi yuzasidan ish Janubiy Koreyaning Kyonggi janubiy viloyati politsiyasi kiberjinoyatlar bo‘limiga yuborilganini bildirgan.
Hozircha xabar qilingan holatlar gumon va tekshiruv doirasida. Ovozlar qaysi usulda va kim tomonidan ko‘paytirilgani, bu ish ortida bir kishi yoki uyushgan guruh turgan-turmagani hamda qanday javobgarlik yuzaga kelishi rasmiy tekshiruv natijalariga bog‘liq.
Keyingi bosqichda nimalar aniqlanishi mumkin?
Tergovchilar shubhali faollik qachon boshlanganini, takroriy ovozlar qaysi qurilmalar yoki internet manzillari orqali yuborilganini va bu holat film bahosiga qay darajada ta’sir qilganini tekshirishi mumkin. Naver esa texnik qaydlarni tahlil qilib, ovozlarni hisoblash tizimidagi xato bilan ataylab qilingan manipulyatsiyani farqlashi lozim.
Filmning ommabopligi bahs fonida davom etmoqda
Reyting mojarosi yuzaga kelgan paytda “Qotillar” filmi kinoteatrlarda tomoshabin yig‘ishda davom etgan. Film namoyishi boshlanganidan keyingi 11-kun — 3-oktabrda — tomoshabinlar soni 2 milliondan oshgani xabar qilingan.
Filmning kassadagi muvaffaqiyati va internetdagi bahslar bir-biridan alohida jarayonlar bo‘lsa-da, reytinglar ko‘pincha tomoshabinlar muhokamasining muhim qismiga aylanadi. Tekshiruv yakunlangach, platforma ovozlar hisobini qanday tuzatgani va izohlarni saralashning vaqtinchalik tartibi saqlanib qoladimi — shu savollarga javob kutiladi.
Hozircha aniq bo‘lgani — Naver shubhali faollikni aniqlaganini aytib, ishni politsiyaga yuborgan va film sahifasidagi saralash usulini o‘zgartirgan. Manipulyatsiya ko‘lami hamda bunga mas’ul shaxslar esa tekshiruv natijalarisiz tasdiqlangan deb bo‘lmaydi.
