Osiyo o‘yinlari Janubiy Koreya uchun qanday yakunlandi?

2026-yilgi Aichi-Nagoya Osiyo o‘yinlarining barcha musobaqalari 4-oktabr kuni ot sporti bahslari bilan nihoyasiga yetdi. Janubiy Koreya jamoasi musobaqani 39 ta oltin, 43 ta kumush va 68 ta bronza, jami 150 ta medal bilan yakunladi. Bu natija mamlakatga umumjamoa hisobida uchinchi o‘rinni olib keldi.

Xitoy 169 ta oltin bilan birinchi, mezbon Yaponiya esa 83 ta oltin bilan ikkinchi bo‘ldi. Janubiy Koreya sport tashkilotlari musobaqadan oldin 40–45 ta oltin olishni maqsad qilgan edi, ammo jamoa bu ko‘rsatkichga yetolmadi. Erkaklar futbol terma jamoasining Yaponiya ustidan qozongan g‘alabasi va olgan oltin medali Janubiy Koreyaning musobaqadagi 39-oltin va so‘nggi oltin medali bo‘ldi.

Janubiy Koreyaning 39 ta oltini 1982-yilgi Nyu-Dehli o‘yinlaridan buyon qayd etilgan eng past ko‘rsatkichdir.

44 yillik ko‘rsatkich va pasayib borayotgan oltinlar

Janubiy Koreya 1982-yilgi musobaqada 28 ta oltin olgan edi. Shundan keyin mamlakat 1986-yilgi Seul o‘yinlarida 93 ta oltin bilan ikkinchi o‘ringa ko‘tarildi va 2014-yilgacha o‘tkazilgan ketma-ket sakkizta Osiyo o‘yinida kamida 50 tadan oltin qo‘lga kiritdi. Shu davrda jamoa yetti marta umumjamoa hisobida ikkinchi bo‘ldi, 2002-yilgi Busan o‘yinlarida esa tarixidagi eng yuqori natija — 96 ta oltinni qayd etdi.

Bu uzoq davom etgan natijalar 2018-yilgi Jakarta va Palembang o‘yinlarida o‘zgardi. Janubiy Koreya 49 ta oltin bilan uchinchi o‘ringa tushdi. COVID-19 pandemiyasi sabab 2023-yilda o‘tkazilgan 2022-yilgi Hangzhou o‘yinlarida 42 ta, bu safar esa 39 ta oltin oldi.

Demak, jamoa ketma-ket ikki musobaqada oltinlar sonini kamaytirdi. Xitoy 1982-yildan beri umumjamoa hisobida birinchi bo‘lib kelayotgan paytda, Janubiy Koreya uzoq vaqt saqlab turgan Osiyodagi ikkinchi o‘rnini Yaponiyaga boy berdi. Hangzhouda Yaponiya 52 ta, Janubiy Koreya 42 ta oltin olgan edi; bu safar farq 10 tadan 44 taga chiqdi.

Medallar jadvalidagi asosiy ko‘rsatkichlar

  • Xitoy: 169 ta oltin, 89 ta kumush, 83 ta bronza.
  • Yaponiya: 83 ta oltin, 95 ta kumush, 91 ta bronza.
  • Janubiy Koreya: 39 ta oltin, 43 ta kumush, 68 ta bronza.
  • O‘zbekiston va Hindiston: har biri 21 tadan oltin bilan to‘rtinchi va beshinchi o‘rinlarni egalladi.

Medallar jadvalida mamlakatlar, odatda, avvalo oltin medallar soniga qarab tartiblanadi. Shu sababli umumiy medallar miqdori katta bo‘lsa ham, oltinlar kamayishi jamoaning o‘rniga bevosita ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

An’anaviy kuchli sport turlarida kutilgan natija bo‘lmadi

Janubiy Koreyaning natijasiga eng katta ta’sir qilgan omillardan biri mamlakat odatda yuqori natija ko‘rsatadigan sport turlaridagi muvaffaqiyatsizlik bo‘ldi. Sport tashkilotlari kamondan otishda beshta oltin kutgan, biroq jamoa uchta bilan cheklandi. Ayniqsa, ayollar o‘rtasidagi rekurv yo‘nalishida (kamon torini tortib, nishonga o‘q uziladigan an’anaviy kamon turi) Osiyo o‘yinlari tarixida ilk bor Janubiy Koreya birorta ham oltin olmadi.

Bu bahslarda 17 yoshli hindistonlik kamonchi Kumkum Anil Mohod kuchli raqobat ko‘rsatdi. Suzishda esa oldingi musobaqada uch karra chempion bo‘lgan Kim U-minning jarohati jamoa uchun kutilmagan qiyinchilik tug‘dirdi. Xitoy sportchilarining kuchli chiqishi fonida Janubiy Koreya suzish bo‘yicha atigi bitta oltin qo‘lga kiritdi.

Otish va taekvondo jamoalari uch tadan, badmintonchilar esa ikkita oltin oldi. Taekvondoda ikki oltin shakllar va harakatlar ketma-ketligini baholaydigan poomsae yo‘nalishida, bittasi esa raqib bilan bevosita bellashiladigan kyorugi bahsida qo‘lga kiritildi. Kyorugidagi yagona oltinni Song Da-bin yutdi.

Boshqa sport turlaridagi holat

Qilichbozlikda Oh Sang-ukning qilich bilan jang qilish bo‘yicha ikki karra chempion bo‘lishi jamoaga yordam berdi va Janubiy Koreya rejalashtirilgan to‘rtta oltinni oldi. Biroq Yaponiya ushbu sport turida oltita oltin yutgani sabab Janubiy Koreyaning ketma-ket besh marta umumjamoa g‘olibi bo‘lishiga yo‘l qo‘ymadi. Zamonaviy beshkurashda Janubiy Koreya ikkita oltin oldi, ammo Xitoy bilan bir xil natijada qoldi.

Stol tennisida jamoa oltin yoki kumush ololmadi va uchta bronza bilan cheklandi. Janubiy Koreya stol tennischilarining birorta yo‘nalishda finalga chiqa olmagani 1958-yilda ushbu sport turi Osiyo o‘yinlari dasturiga kiritilganidan beri birinchi marta yuz berdi. Dzyudoda Heo Mi-mi yagona oltinni qo‘lga kiritdi, yengil atletika, sepak takrav, ushu va jiu-jitsu bo‘yicha esa Janubiy Koreya chempion chiqa olmadi.

Yaponiya mezbonlik imkoniyatidan unumli foydalandi

Yaponiya 83 ta oltin bilan Osiyo o‘yinlaridagi o‘zining avvalgi rekordini yangiladi. Mamlakatning oldingi eng yaxshi natijasi 1966-yilgi Bangkok musobaqasida qayd etilgan 78 ta oltin edi. Bu safargi natija Hangzhou o‘yinlaridagi 52 ta oltindan 31 taga ko‘p bo‘ldi.

Yaponiya yengil atletikada 10 ta, dzyudoda 9 ta, velosportda 8 ta, suzish va kurashda esa 7 tadan oltin yutdi. Janubiy Koreya kuchli hisoblangan qilichbozlikda ham yapon sportchilari oltita oltin medalni qo‘lga kiritdi. Natijalar Yaponiya turli sport turlarida bir vaqtning o‘zida kuchli jamoalar tuzganini ko‘rsatdi.

Yaponiya ayrim sport turlariga, jumladan, dzyudoga eng kuchli tarkibini yubormagan bo‘lsa-da, baribir katta natijaga erishdi. Tokio Olimpiadasi oldidan rivojlantirilgan ayrim yo‘nalishlarda to‘plangan tajriba va tayyorgarlik Osiyo o‘yinlarida ham samara bergani haqida fikr bildirildi. Mezbonlikning o‘zi natijani kafolatlamaydi, ammo o‘z maydonida qatnashish sportchilar uchun tanish muhit va tomoshabinlar ko‘magini yaratishi mumkin.

Yaponiya natijasi shuni ko‘rsatdiki, kuchli sport tizimi faqat bitta yoki ikkita mashhur yo‘nalishga emas, turli sport turlarida muntazam tayyorgarlikka tayanadi.

Jamoaviy sportlar va yangi yo‘nalishlar umid berdi

Janubiy Koreya jamoaviy sport turlarida yaxshiroq natija ko‘rsatdi. Basketbolda ayollar va erkaklar 5 ga 5 bahslarida, erkaklar esa 3 ga 3 musobaqasida oltin medal oldi. Beysbol terma jamoasi ketma-ket beshinchi marta, erkaklar futbol jamoasi esa ketma-ket to‘rtinchi marta chempion bo‘ldi.

Ayollar gandbol jamoasi sakkiz yil o‘tib yana birinchi o‘rinni egalladi. Elektron o‘yinlar bo‘yicha o‘tkaziladigan e-sportda Janubiy Koreya rejalashtirilgan ikkita oltinni qo‘lga kiritdi. Yelkanli sport va kanoeda eshkak eshishda ikkitadan, Osiyo o‘yinlari dasturiga ilk bor kiritilgan tekbolda esa bitta oltin qo‘shildi.

Umuman, Janubiy Koreya 22 ta sport turi bo‘yicha oltin medal oldi. Bu Hangzhou o‘yinlaridagi 20 ta yo‘nalishdan biroz ko‘p. Shunga qaramay, oltin olgan sport turlari sonining ortishi umumiy natijani yaxshilash uchun yetarli bo‘lmadi: muhim farq kamondan otish, suzish, dzyudo va taekvondo kabi an’anaviy kuchli yo‘nalishlarda chempionliklar kamayganida bo‘ldi.

Xitoyning ustunligi va boshqa jamoalarning natijalari

Xitoy 169 ta oltin bilan ketma-ket 12-marta umumjamoa hisobida g‘olib chiqdi. Bu Hangzhouda qo‘lga kiritilgan 201 ta oltindan kam bo‘lsa-da, Xitoyning oltin medallari Janubiy Koreya va Yaponiya olgan oltinlarning jami sonidan ham ko‘p bo‘ldi. Xitoy suzishda 30 ta, yengil atletikada 17 ta, otish sportida 16 ta, ushuda 12 ta va suvga sakrashda 10 ta oltin yutdi.

O‘zbekiston va Hindiston 21 tadan oltin bilan to‘rtinchi va beshinchi o‘rinlarni egallab, Hangzhou musobaqasidan keyin yana kuchli beshlikka kirdi. Bu natija Osiyo sportida raqobat faqat Sharqiy Osiyo mamlakatlari o‘rtasida kechmayotganini ko‘rsatadi. Markaziy va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari ham ayrim sport turlarida raqobatni kuchaytirmoqda.

Yaponiyada o‘tkazilgan yozgi Osiyo o‘yinlarida ilk bor qatnashgan Shimoliy Koreya 7 ta oltin, 13 ta kumush va 9 ta bronza bilan 12-o‘rinni oldi. Ular Hangzhouga qaraganda kichikroq — 107 nafar sportchidan iborat delegatsiya yubordi, barcha oltinlar esa og‘ir atletika bo‘yicha qo‘lga kiritildi. Bu natija kichik tarkib bilan erishilgan yutuq bo‘lsa-da, medallar faqat bitta sport turida jamlangani sport yo‘nalishlarini kengaytirish masalasi muhimligini ko‘rsatdi.

Keyingi vazifa: 2028-yilgi Olimpiada oldidan aniq tahlil

Janubiy Koreyaning uchinchi o‘rinda qolganini faqat umumiy reyting orqali baholash qiyin. Oltin medallar soni pasaydi, Yaponiya esa bir nechta yo‘nalishda katta o‘sishga erishdi. Shu bilan birga, Janubiy Koreya 22 ta sport turida oltin yutdi va jamoaviy musobaqalarda muhim g‘alabalarni qo‘lga kiritdi. Demak, muammo barcha sport turlaridagi natijalar yomonlashganida emas, balki an’anaviy ustunlik bo‘lgan yo‘nalishlarda raqobatchilar oldinga chiqqanida namoyon bo‘ldi.

Milliy sport delegatsiyasi rahbari Kim Taek-su Osiyodagi raqobat kengayib borayotganini ta’kidladi. Uning fikricha, Xitoy va Yaponiya bilan birga Markaziy hamda Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari sportchilarining saviyasi ham oshmoqda. Shu sababli oldingi yutuqlarga suyanib qolmasdan, oltin medallar kamaygan sport turlarini sinchiklab tahlil qilish kerak.

Kim Taek-suning ta’kidlashicha, pasaygan yo‘nalishlarni xolis baholash va keyingi tayyorgarlikni puxta rejalashtirish 2028-yilgi Los-Anjeles Olimpiadasi oldidan muhim vazifa bo‘ladi.

Kelgusi tayyorgarlikda natijalarni faqat medal soni bilan emas, sport turi bo‘yicha raqobatchilar darajasi, sportchilarning jarohati, yosh iste’dodlarning rivoji va jamoa tarkibining chuqurligi bilan ham baholash mumkin. Masalan, bir yulduz sportchi qatnasha olmaganida uning o‘rnini bosadigan kuchli zaxira bo‘lmasa, butun jamoaning natijasi keskin o‘zgarishi mumkin. Nagoya musobaqasi Janubiy Koreya uchun ana shu masalalarni aniqlash va Los-Anjelesga qadar tuzatish imkonini berdi.