Janubiy Koreya mehnat bozoridagi ziddiyatlar: Miqdoriy o'sish va tarkibiy inqiroz
Janubiy Koreya iqtisodiyotida ish o'rinlarining umumiy soni o'sish tendentsiyasini ko'rsatmoqda. Oxirgi ma'lumotlarga ko'ra, mart oyida mamlakatda 206 000 ta yangi ish o'rni yaratildi. Bu ko'rsatkich ketma-ket ikkinchi oy davomida 200 minglik chegaradan oshganini anglatadi.
Statistika vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, bandlar soni o'tgan yilning shu davriga nisbatan 0.7 foizga oshib, 28.79 million kishini tashkil etdi. Fevral oyida ham o'sish qaytganidan so'ng, mart oyidagi natijalar mehnat bozorining qisman tiklanayotganini ko'rsatmoqda.
Demografik tafovut: Yoshlar va keksalar o'rtasidagi farq
Umumiy raqamlar ijobiy ko'rinsa-da, yoshlar bandligi masalasi jiddiy muammoga aylanmoqda. 15 yoshdan 29 yoshgacha bo'lgan yoshlar orasida bandlar soni mart oyida 147 000 kishiga kamaydi.
Bu holat ketma-ket 41-oy davomida kuzatilayotgan pasayishdir, bu esa yoshlar uchun ish topish imkoniyatlari qiyinlashayotganini anglatadi.
Buning aksi ravishda, 60 yosh va undan yuqori yoshdagi insonlar orasida bandlik 242 000 kishiga oshdi. Bu tendentsiya Janubiy Koreyadagi demografik o'zgarishlar, ya'ni aholining qarishi va keksalar orasida mehnat faoliyatining oshayotganini ko'rsatadi.
Sektorlar tahlili: Qaysi sohalar yuklamani ko'taryapti?
Ish o'rinlarining o'sishi barcha sohalarda bir xil emas. Ba'zi xizmat ko'rsatish sohalari kuchli o'sishni qayd etgan bo'lsa, iqtisodiyotning "yuragi" hisoblangan sanoat sohalari pasayishda.
O'sishni boshqarayotgan sohalar
- Sog'liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar: Bu sektor eng katta o'sishni ko'rsatib, 294 000 ta yangi ish o'rni yaratdi (o'tgan yilga nisbatan 9.4% o'sish).
- Transport va omborxona: 75 000 ta yangi ish o'rni qo'shildi.
- San'at, sport va bo'sh vaqt o'tkazish xizmatlari: 44 000 ta ish o'rni yaratildi.
Pasayish kuzatilayotgan sohalar
- Sanoat (Manufacturing): Janubiy Koreya iqtisodiyotining asosiy ustuni hisoblangan bu sohada 42 000 ta ish o'rni yo'qoldi. Bu pasayish ketma-ket 21-oy davom etmoqda.
- Qurilish: 16 000 ta ish o'rni kamaydi, bu esa ketma-ket 23-oylik pasayish demakdir.
- Ulgurji va chakana savdo: 18 000 ta ish o'rni kamaydi, bu o'tgan yilning aprel oyidan beri birinchi marta kuzatilgan pasayishdir.
- Mehmonxona va umumiy ovqatlanish: 2 000 ta ish o'rni yo'qoldi, bu sektor noyabr oyidan beri minusda.
Iqtisodiy ko'rsatkichlar va ichki talab
Statistika vazirligi ta'kidlashicha, sanoat, qurilish, savdo va mehmonxona xizmatlari kabi sohalar ichki talabning (mamlakat ichidagi iste'molchilarning tovar va xizmatlarga bo'lgan ehtiyoji) asosiy ko'rsatkichlari hisoblanadi.
Ushbu to'rtala asosiy sektorning pasayishi iqtisodiyotning real sektorida sustlik borligidan dalolat beradi. Ya'ni, odamlar kamroq xarid qilishmoqda yoki kompaniyalar yangi zavodlar va binolar qurishni kamaytirgan.
Iqtisodiy faol bo'lmaganlar va "Dam olish" tendentsiyasi
Ish qidirishni to'xtatgan yoki mehnat bozoridan chiqib ketganlarning soni ham oshgan. Iqtisodiy jihatdan faol bo'lmaganlar soni o'tgan yilga nisbatan 69 000 kishiga oshib, 16.27 millionni tashkil etdi.
Eng e'tiborli jihati shundaki, shunchaki dam olish uchun ishlamayotganlarning soni 31 000 kishiga oshib, 2.55 millionga yetdi. Bu holat zamonaviy jamiyatda ishga bo'lgan munosiyatning o'zgarayotganini yoki yoshlarning ish qidirishdan charchaganini (burnout) ko'rsatishi mumkin.
Kelajakdagi istiqbollar va xulosalar
Janubiy Koreya mehnat bozori hozirda strukturali o'zgarish (iqtisodiyotning bir sohadan boshqasiga o'tishi) bosqichida turibdi. Sanoat va qurilish kabi an'anaviy sohalar zaiflashayotgan bir paytda, ijtimoiy xizmatlar va sog'liqni saqlash kabi "g'amxo'rlik iqtisodiyoti" (care economy) rivojlanmoqda.
Xulosa qilib aytganda, umumiy ish o'rinlari sonining oshishi ijobiy signal bo'lsa-da, yoshlar bandligining pasayishi va sanoat sektoridagi inqiroz uzoq muddatli iqtisodiy o'sish uchun xavf tug'dirishi mumkin. Hukumatga yoshlar uchun yangi ish o'rinlarini yaratish va sanoatni modernizatsiya qilish bo'yicha yangi strategiyalar kerak bo'ladi.
