Ish o‘rinlari haqidagi xabar bozor kayfiyatini o‘zgartirdi

AQSh aksiyalari juma kuni ko‘tarilib, tarixiy eng yuqori ko‘rsatkichiga yaqinlashdi. Bunga mamlakatdagi bandlik haqidagi yangi hisobot sabab bo‘ldi: unda ish o‘rinlari soni iqtisodchilar kutganidan kam oshgani ko‘rsatildi. Bu ma’lumot iqtisodiyot kutilganidan tez o‘sib, inflyatsiyani yanada kuchaytirishi mumkin degan xavotirlarni pasaytirdi.

Hisobotga ko‘ra, AQSh ish beruvchilari o‘tgan oy ish haqi ro‘yxatlariga 29 mingta yangi ish o‘rnini qo‘shgan. Bu iqtisodchilar kutganidan kam va avgustdagi 133 mingta yangi ish o‘rniga nisbatan ancha sust o‘sishdir.

Asosiy fond indekslari yuqoriladi

Savdolar boshlanganidan keyingi ma’lumotlarga ko‘ra, S&P 500 indeksi 0,7 foizga o‘sdi va avgustda qayd etilgan rekord darajasidan 1 foizdan kam masofada qoldi. Ushbu indeks AQShning yirik kompaniyalari aksiyalari narxini umumiy tarzda kuzatadi.

Dow Jones Industrial Average 164 punktga yoki 0,3 foizga, Nasdaq Composite esa 1,2 foizga ko‘tarildi. Dow Jones yirik sanoat va xizmat ko‘rsatish kompaniyalarini, Nasdaq Composite esa asosan texnologiya kompaniyalari ko‘p bo‘lgan aksiyalar bozorini ifodalaydi. Keltirilgan raqamlar Sharqiy vaqt bilan soat 11:45 dagi holatni aks ettiradi.

  • S&P 500: 0,7 foizga o‘sdi.
  • Dow Jones: 164 punkt yoki 0,3 foizga ko‘tarildi.
  • Nasdaq Composite: 1,2 foizga oshdi.

Nega ish o‘rinlari soni muhim?

Bandlik ko‘rsatkichlari iqtisodiyotning qanchalik faol ekanini anglashga yordam beradi. Kompaniyalar ko‘proq xodim yollasa, bu mahsulot va xizmatlarga talab yuqoriligini ko‘rsatishi mumkin; talab kuchli bo‘lib qolsa, korxonalar narxlarni oshirishga ko‘proq moyil bo‘lishi ehtimoli bor. Masalan, xaridorlar ko‘payib, mahsulot yetkazib berish cheklangan bo‘lsa, do‘konlar narxlarni ko‘tarishi mumkin.

Yangi hisobot ishga yollash sur’ati sekinlashganini ko‘rsatdi. Shu sababli bozor ishtirokchilari AQSh iqtisodiyoti inflyatsiyani yanada kuchaytiradigan darajada tez o‘sib ketishi haqidagi xavotirlarini qayta baholadi. Bu obligatsiyalar bozoridagi bezovtalikni ham yumshatdi: obligatsiyalar — davlat yoki kompaniyalar qarz olish uchun chiqaradigan qimmatli qog‘ozlar bo‘lib, ularning narxi va daromadliligi investorlarning iqtisodiyot hamda foiz stavkalari haqidagi kutilmalariga ta’sirchan bo‘ladi.

Inflyatsiya va Federal zaxira tizimining qarori

AQShda inflyatsiya, ya’ni tovar va xizmatlar narxlarining umumiy oshishi, ko‘pchilik istagan darajadan yuqori bo‘lib qolgan edi. Narxlar ko‘tarilishi kundalik hayotda oziq-ovqat, uy-joy va boshqa xarajatlarga ko‘proq pul sarflash zaruratini tug‘diradi. Shu bois inflyatsiya nafaqat investorlar, balki oddiy oilalar uchun ham muhim masala hisoblanadi.

Federal zaxira tizimi — AQShning markaziy bank vazifasini bajaruvchi muassasa — narxlar o‘sishini jilovlash maqsadida asosiy foiz stavkasini yaqinda uch yil ichida ilk bor oshirdi. Foiz stavkasi yuqorilasa, qarz olish qimmatlashishi mumkin; masalan, uy yoki avtomobil xaridi uchun kredit olmoqchi bo‘lgan odam ko‘proq foiz to‘laydi. Bunday choralar xarajatlar va talabni sekinlashtirib, narxlar o‘simini pasaytirishga qaratiladi.

Investorlar nimani kuzatmoqda?

Ish o‘rinlari haqidagi hisobot aksiyalar bozori uchun ijobiy talqin qilindi, chunki u iqtisodiyot haddan tashqari qizib ketishi va inflyatsiyani yanada kuchaytirishi haqidagi xavotirlarni kamaytirdi. Biroq bu ma’lumot inflyatsiya muammosi hal bo‘lganini anglatmaydi: narxlar o‘sishi hanuz yuqori, markaziy bankning foiz stavkasi bo‘yicha qarorlari esa bozor kayfiyatiga ta’sir ko‘rsatishda davom etadi.

Investorlar bandlik, iste’molchilar xarajatlari va narxlar dinamikasiga oid keyingi ma’lumotlarni kuzatadi. Ushbu ko‘rsatkichlar iqtisodiyotning kuchi va inflyatsiya bosimi haqida birgalikda tasavvur beradi. Bozor uchun asosiy savol — narxlar o‘sishini jilovlash bilan birga iqtisodiy faollikni keskin pasaytirmaslik mumkinmi — degan masala bo‘lib qolmoqda.

Aksiyalar ko‘tarildi, ammo ehtiyotkorlik saqlanmoqda

AQSh aksiyalarining rekord darajaga yaqinlashishi investorlar yangi bandlik raqamlarini inflyatsiyaga oid xavotirlarni kamaytiruvchi signal sifatida qabul qilganini ko‘rsatdi. Shunga qaramay, bitta hisobot iqtisodiyotning keyingi yo‘nalishini to‘liq belgilamaydi. Inflyatsiya, foiz stavkalari va ishga yollash sur’atlari bo‘yicha yangi ma’lumotlar kelgusi savdolarda ham muhim bo‘ladi.