AQSh kemasozlikni tiklash uchun Osiyo tajribasiga yuzlanmoqda

Oq uyning yuqori martabali rasmiysi Rassell Vot AQSh kemasozlik sanoati va harbiy-dengiz flotini qayta kuchaytirish uchun Janubiy Koreya hamda Yaponiya bilan hamkorlik qilish muhimligini aytdi. Uning ta’kidlashicha, AQSh bu mamlakatlarning kemalarni qanday loyihalashi va qurishini o‘rganib, olingan tajribani o‘z ishlab chiqarish tizimiga moslashtirishi mumkin.

Vot bu fikrlarni Vashingtondagi forumda bildirdi. AQSh prezidenti Donald Tramp ma’muriyati mamlakatda kemalar qurish quvvatini oshirish va harbiy-dengiz flotini mustahkamlashga intilmoqda.

Votning asosiy taklifi — Janubiy Koreya va Yaponiya tajribasini o‘rganish, so‘ng bu bilimlarni AQSh kemasozlik korxonalarida amalda qo‘llash.

Hamkorlik nimani anglatishi mumkin?

Janubiy Koreya va Yaponiya yirik kemasozlik sanoatiga ega mamlakatlar hisoblanadi. Ularning tajribasi ishlab chiqarishni rejalashtirish, ish jarayonlarini muvofiqlashtirish va kemalarni belgilangan muddatda qurish kabi yo‘nalishlarda AQSh uchun foydali bo‘lishi mumkin.

Bunday hamkorlik faqat tayyor kemalarni sotib olish bilan cheklanmaydi. U texnik bilim almashish, ishchilarni tayyorlash, ta’minot zanjirlarini rivojlantirish va kemasozlik korxonalaridagi ishlab chiqarish usullarini yaxshilashni ham qamrab olishi mumkin. Masalan, avtomobil zavodida ehtiyot qismlar o‘z vaqtida kelishi va yig‘ish bosqichlari uzluksiz ishlashi muhim bo‘lgani kabi, kemasozlikda ham ko‘plab korxona va mutaxassislarning birgalikdagi ishi talab etiladi.

  • Texnologiya va tajriba almashish: kemalarni loyihalash hamda qurish usullarini o‘rganish.
  • Ishlab chiqarish quvvatini oshirish: mavjud zavodlardan samaraliroq foydalanish va yangi imkoniyatlar yaratish.
  • Kadrlar tayyorlash: murakkab kemalarni qurishga zarur malakali ishchilar sonini ko‘paytirish.

Hanwha Group va Filadelfiyadagi kemasozlik korxonasi

Vot Janubiy Koreyaning Hanwha Group kompaniyasi Filadelfiyadagi Philly Shipyard’ni sotib olganini yirik sarmoyaga misol qilib keltirdi. Bu kelishuv Koreya kompaniyasining AQShdagi kemasozlik faoliyatiga kirib kelishini anglatadi. Biroq xabarda sarmoyaning aniq qiymati yoki kelgusidagi ishlab chiqarish rejalarining batafsil tafsilotlari ko‘rsatilmagan.

Chet el kompaniyasining AQShdagi kemasozlik korxonasiga mablag‘ kiritishi sanoatni rivojlantirishga yordam berishi mumkin. Bunday sarmoya zavod uskunalarini yangilash, ishlab chiqarishni kengaytirish yoki yangi ish o‘rinlarini yaratish uchun imkon beradi. Natija esa mablag‘ning o‘zi bilangina belgilanmaydi: buyurtmalar, malakali ishchilar va ehtiyot qismlar yetkazib beruvchilar ham zarur.

Kemasozlik nima uchun murakkab soha?

Kema qurish uzoq vaqt va ko‘plab turdagi mutaxassislar ishtirokini talab qiladi. Korpusni tayyorlashdan tortib dvigatel, elektr tizimlari va aloqa uskunalarini o‘rnatishgacha bo‘lgan jarayonlar bir-biriga bog‘liq. Shu sababli kichik kechikish ham butun loyiha muddatiga ta’sir qilishi mumkin.

Davlat buyurtmalarida kengroq raqobat taklifi

Vot AQSh hukumati federal shartnomalar uchun ko‘proq kompaniyalarni ko‘rib chiqishi kerakligini ta’kidladi. Uning fikricha, davlat buyurtmalarini doim ham an’anaviy ravishda hukumat bilan ishlagan yirik pudratchilarga berish bilan cheklanib qolmaslik lozim.

Federal shartnoma — hukumatning tovar yoki xizmat sotib olish uchun kompaniya bilan tuzadigan bitimi. Bunday buyurtmalar kemasozlik korxonalariga uzoq muddatli ish hajmini ta’minlashi mumkin. Yangi sarmoya kiritgan kompaniya uchun esa davlat buyurtmasi ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish va xarajatlarni qoplashda muhim tayanch bo‘lishi ehtimol.

Vot sarmoya kiritayotgan kompaniyalarni rag‘batlantirish kerakligini aytdi. Bu yondashuv davlat buyurtmalariga kirish imkonini kengaytirishni ham o‘z ichiga olishi mumkin.

Taklifning amalda qanday qo‘llanishi, shartnomalar qaysi mezonlar asosida taqsimlanishi yoki yangi ishtirokchilar uchun qanday talablar belgilanishi haqida batafsil ma’lumot berilmadi. Hukumat uchun asosiy masalalardan biri — raqobatni kengaytirish bilan birga xavfsizlik, sifat va muddat talablarini ham ta’minlash bo‘ladi.

AQSh sanoati oldidagi vazifalar

AQSh kemasozligini qayta tiklash faqat yangi mablag‘ jalb qilish bilan hal bo‘ladigan masala emas. Mamlakatda ishlab chiqarish quvvatlari, tajribali ishchilar, yetkazib beruvchilar va barqaror buyurtmalar bir-birini to‘ldirishi kerak. Agar zavodlar buyurtmasiz qolsa, yangi uskunalarga kiritilgan sarmoya kutilgan natijani bermasligi mumkin.

Bundan tashqari, harbiy kemalar va tijorat kemalari uchun talablar bir xil emas. Harbiy kemalarda mudofaa va xavfsizlik tizimlari alohida ahamiyat kasb etsa, tijorat kemalarida yuk tashish samaradorligi hamda ekspluatatsiya xarajatlari muhim bo‘ladi. Shu sababli xorijiy tajribani AQSh sharoitiga moslashtirishda qaysi bilim va texnologiyalarni qo‘llash mumkinligini aniq belgilash talab etiladi.

  • Davlat buyurtmalari uzoq muddatli bo‘lishi va korxonalarga reja tuzish imkonini berishi kerak.
  • Sarmoya yangi uskuna bilan birga mutaxassislar tayyorlashga ham yo‘naltirilishi mumkin.
  • Mahalliy yetkazib beruvchilar va kichik korxonalarni ishlab chiqarish zanjiriga qo‘shish sanoatning kengroq tiklanishiga yordam berishi mumkin.

Keyingi qadamlar va ehtimoliy ta’sir

Votning bayonotlari AQShning Janubiy Koreya va Yaponiya bilan kemasozlik sohasidagi aloqalarni rivojlantirishga qiziqishini ko‘rsatadi. Hanwha Group’ning Philly Shipyard’ga egalik qilishi esa bu hamkorlikning sarmoyaviy yo‘nalishiga misol bo‘lib xizmat qilmoqda. Lekin hamkorlikning ko‘lami va natijasi kelgusidagi investitsiyalar, hukumat qarorlari hamda aniq shartnomalarga bog‘liq bo‘ladi.

Agar yangi kompaniyalarga davlat buyurtmalarida qatnashish imkoniyati berilsa, bu kemasozlik bozorida raqobatni kuchaytirishi mumkin. Raqobat ayrim hollarda ishlab chiqarishni samaraliroq qilishga va yangi texnologiyalarni joriy etishga turtki beradi. Shu bilan birga, sarmoyadorlarni rag‘batlantirish uchun beriladigan imkoniyatlar shaffof mezonlarga asoslanishi zarur.

Muhim jihat

AQSh uchun asosiy sinov — xorijiy tajriba va sarmoyani mahalliy ishlab chiqarish, ish o‘rinlari va barqaror davlat buyurtmalariga aylantirish. Bu jarayon tez yakunlanmaydi: kemasozlik sanoatini tiklash uchun uzoq muddatli reja, malakali kadrlar va izchil talab kerak bo‘ladi.