Sau khi cựu nghị sĩ Kim Ok-ju bị bắt giam vì liên quan đến vụ án gián điệp trong Quốc hội (국회프락치 사건), vợ ông, Song Myeong-sun, chăm sóc ba người con tại quê nhà ở Gwangyang. Ngày 15 tháng 4 năm 2025, Ủy ban Sự thật và Hòa giải (진실화해위원회) biểu quyết xác minh sự thật về Kim Ok-ju và Kim Byeong-hoe, đồng thời xác nhận hai người không được hiến binh xuất trình lệnh khi bị bắt, bị giam quá thời hạn luật định và phải chịu hành vi cưỡng ép nhận tội cùng những đối xử tàn bạo khác. Tuy nhiên, ủy ban không kết luận vụ án có bị dàn dựng hay không, cũng như cáo buộc Kim Ok-ju làm gián điệp cho Đảng Lao động Nam Triều Tiên (남로당) có đúng sự thật hay không.
Bối cảnh và diễn biến
Tháng 6 năm 2021, con trai Kim Ok-ju là Kim Jin-won nộp đơn lên Ủy ban Sự thật và Hòa giải, đề nghị điều tra việc làm giả chứng cứ và những vấn đề khác trong vụ án gián điệp trong Quốc hội. Tháng 4 năm 2025, ủy ban biểu quyết xác minh sự thật tại phiên họp toàn thể, nhưng phạm vi quyết định chưa đi đến việc xem xét liệu vụ án có bị dàn dựng hay không—vấn đề mà người nộp đơn ưu tiên đề nghị làm sáng tỏ. Ủy ban cũng kết luận rằng mình không thể đánh giá tính bất hợp pháp liên quan đến giá trị chứng cứ của biên bản hỏi cung nghi phạm do cơ quan điều tra lập (tức khả năng được sử dụng làm chứng cứ tại phiên tòa).
Hơn 20 năm trước, Kim Jin-won đã dành một năm ghi lại hồi ức của mẹ mình, Song Myeong-sun. Những ghi chép đó được đưa vào cuốn tự truyện của gia đình và cũng được chuyển cho điều tra viên của Ủy ban Sự thật và Hòa giải. Trong hồi ức, bà kể rằng trưởng làng đã báo với cảnh sát tin đồn bà giấu súng và dao dưới sàn nhà kho để đưa cho những người cộng sản. Song Myeong-sun viết rằng bà đã bảo cảnh sát đến khám nhà, nhưng họ không khám xét và bà bị vu oan.
Theo hồi ức, vào tháng 1 năm 1950, Song Myeong-sun bị nhốt trong nhà kho của đồn cảnh sát suốt 15 ngày cùng Kim Jin-won, khi ấy mới hơn một tuổi. Kim Jin-won cho biết ông, mẹ và anh họ cũng bị vi phạm nhân quyền sau vụ án. Chuyện người anh họ Kim Jin-seok bị tra tấn bằng điện và bị ép nhận rằng ông nhận chỉ thị từ cha mình để lập một tổ chức chống chính phủ là điều Kim Jin-won nói rằng ông được nghe kể lại. Đây là trải nghiệm gia đình được thuật lại qua lời kể của Kim Jin-won, không có nghĩa từng sự việc đều đã được xác minh trong quyết định lần này của ủy ban.
Ủy ban xác nhận những vi phạm nhân quyền trong quá trình bắt giữ, giam cầm và ép cung Kim Ok-ju cùng Kim Byeong-hoe, cũng như một phần tổn hại kéo dài đến các thế hệ sau. Trải nghiệm của Song Myeong-sun cũng được đưa vào quyết định như ghi chép về những tổn hại mà gia đình phải chịu. Tuy nhiên, những vi phạm được xác nhận và vấn đề vụ án có bị dàn dựng hay không vẫn là hai vấn đề riêng biệt.
Ý nghĩa của thông tin này
Quyết định này cho thấy quá trình làm sáng tỏ sự thật về các vụ việc trong quá khứ không thể giải đáp mọi câu hỏi chỉ bằng một lần biểu quyết. Ủy ban xác nhận việc không xuất trình lệnh khi bắt giữ, giam quá thời hạn luật định, ép cung và đối xử tàn bạo, nhưng chỉ riêng những xác nhận đó không đủ để đi đến kết luận về tính xác thực của các cáo buộc thời bấy giờ hay việc vụ án có bị dàn dựng hay không. Vì vậy, khi tìm hiểu ý nghĩa của quyết định, cần xem xét không chỉ những gì đã được xác nhận mà cả những vấn đề nằm ngoài phạm vi được đánh giá.
Tổn hại gia đình phải chịu không chỉ dừng ở việc người trực tiếp liên quan bị giam giữ. Những ghi chép của Song Myeong-sun kể về trải nghiệm của các con nhỏ bị nhốt trong đồn cảnh sát và việc gia đình phải sống với sự nghi ngờ, kỳ thị. Kim Jin-won cho biết ông nhiều lần bị ngăn xuất cảnh vì lý lịch bị thẩm tra, và sau khi vượt qua lần thẩm tra thứ sáu, ông đã làm quản lý công trường tại Ả Rập Xê Út trong 20 năm. Đây là trải nghiệm cá nhân do ông thuật lại, cho thấy một ví dụ về những hạn chế mà gia đình phải chịu sau vụ án.
Chẳng hạn, một gia đình chuẩn bị nộp đơn đề nghị điều tra những tổn hại do cơ quan nhà nước trong quá khứ gây ra có thể hệ thống riêng các hồi ức và ghi chép về việc những thành viên trong gia đình bị giam giữ, giám sát hoặc bị hạn chế con đường học tập, nghề nghiệp, bên cạnh tổn hại của người trực tiếp liên quan. Tuy nhiên, cần phân biệt việc có tài liệu ghi chép với việc nội dung trong đó đã được cơ quan điều tra xác nhận. Kim Jin-won chấm quyết định năm 2025 được 50 điểm, nhưng cũng nói rằng các điều tra viên đã cố gắng hết sức; ông cho biết đã nộp lại đơn đề nghị Ủy ban Sự thật và Hòa giải khóa 3 mới thành lập xem xét việc vụ án có bị dàn dựng hay không.
Thông tin về quy trình và hỗ trợ liên quan
Việc bắt giữ và giam cầm không có lệnh, cũng như giá trị chứng cứ của biên bản hỏi cung nghi phạm—những vấn đề được nêu trong quyết định lần này—là các vấn đề cần được xem xét riêng biệt ngay cả trong thủ tục tố tụng hình sự hiện nay. Những thủ tục dưới đây là thông tin chung về thủ tục tố tụng hình sự hiện hành theo hướng dẫn pháp lý nội bộ; điều này không có nghĩa các thủ tục đó được áp dụng hồi tố cho vụ án trong quá khứ hay làm thay đổi kết luận trong quyết định lần này của ủy ban.
- Thủ tục yêu cầu tòa án xem xét tính hợp pháp và sự cần thiết tiếp tục của việc giam giữ (구속적부심사) có thể được yêu cầu bởi nghi phạm bị giam trong giai đoạn điều tra và những người có quyền yêu cầu theo luật. Người có quyền yêu cầu còn bao gồm vợ hoặc chồng, thân nhân trực hệ, anh chị em ruột; tòa án sẽ quyết định có trả tự do hay không sau phiên thẩm vấn. Việc khiếu nại quyết định ban hành lệnh bắt giam và thủ tục yêu cầu xem xét tính hợp pháp của việc giam giữ là hai thủ tục khác nhau.
- Bị cáo đã bị truy tố có thể xin tại ngoại có điều kiện trong thời gian chờ xét xử (보석). Tòa án quyết định có chấp thuận hay không và đặt điều kiện gì tùy theo hoàn cảnh cụ thể. Nếu vi phạm điều kiện tại ngoại hoặc không ra tòa mà không có lý do chính đáng, việc tại ngoại có thể bị hủy hoặc tiền bảo đảm bị tịch thu.
- Giá trị chứng cứ được đánh giá dựa trên những yếu tố như chứng cứ được thu thập hoặc lập theo thủ tục nào, và liệu có cơ hội tranh luận tại tòa về nội dung cũng như quá trình lập chứng cứ hay không. Về nguyên tắc, chứng cứ thu thập trái pháp luật không thể được dùng để kết tội, nhưng cần xem xét hoàn cảnh cụ thể và khả năng có ngoại lệ. Ủy ban Sự thật và Hòa giải trong vụ việc này cho biết không thể đánh giá tính bất hợp pháp liên quan đến giá trị chứng cứ của biên bản hỏi cung nghi phạm do cơ quan điều tra lập vào thời điểm đó; không nên hiểu điều này là ủy ban đã xác định biên bản hợp pháp hay bất hợp pháp.
Những gì đã được xác nhận và những điều chưa thể biết
Những gì đã được xác nhận
- Tháng 6 năm 2021, Kim Jin-won nộp đơn đề nghị điều tra việc làm giả chứng cứ và những vấn đề khác trong vụ án gián điệp trong Quốc hội.
- Ngày 15 tháng 4 năm 2025, Ủy ban Sự thật và Hòa giải biểu quyết xác minh sự thật về vụ việc của Kim Ok-ju và Kim Byeong-hoe.
- Ủy ban xác nhận hai người không được xuất trình lệnh khi bị bắt, bị giam quá thời hạn luật định, bị ép nhận tội và phải chịu đối xử tàn bạo.
- Ủy ban không xem xét việc vụ án có bị dàn dựng hay không, cũng như tính xác thực của cáo buộc gián điệp cho Đảng Lao động Nam Triều Tiên; ủy ban cũng không đánh giá tính bất hợp pháp liên quan đến giá trị chứng cứ của biên bản hỏi cung nghi phạm.
- Kim Jin-won ghi lại hồi ức của Song Myeong-sun; những ghi chép này được đưa vào cuốn tự truyện của gia đình và chuyển cho điều tra viên. Kim Jin-won cho biết ông đã nộp lại đơn đề nghị Ủy ban Sự thật và Hòa giải khóa 3 xem xét việc vụ án có bị dàn dựng hay không.
Những điều chưa thể biết
- Chưa xác minh được trong nhà kho của Song Myeong-sun có thực sự có súng hoặc dao hay không.
- Quyết định lần này chưa làm sáng tỏ vụ án gián điệp trong Quốc hội có bị dàn dựng hay không, cũng như cáo buộc gián điệp đối với Kim Ok-ju có đúng sự thật hay không.
- Chưa thể biết đơn đề nghị xem xét lại của Kim Jin-won sẽ đi đến kết luận nào.
Những điều độc giả cần lưu ý
- Nếu đang cân nhắc nộp đơn đề nghị làm sáng tỏ sự thật về một vụ việc trong quá khứ, hãy phân biệt vấn đề mình nêu trong đơn với phạm vi thực tế được xem xét trong quyết định. Như trường hợp này, vi phạm nhân quyền có thể được xác nhận trong khi việc vụ án có bị dàn dựng hay không vẫn chưa được đánh giá.
- Hãy sắp xếp riêng hồi ức của gia đình, tự truyện và tài liệu đã nộp cho cơ quan điều tra, đồng thời xác định mỗi tài liệu hỗ trợ điều gì. Những điều được kể trong hồi ức và những sự việc được ủy ban xác nhận có thể không giống nhau.
- Nếu muốn tìm hiểu thủ tục áp dụng với người thân hiện đang bị giam giữ, hãy phân biệt thủ tục yêu cầu xem xét tính hợp pháp của việc giam giữ trong giai đoạn điều tra với việc xin tại ngoại sau khi bị truy tố, đồng thời hỏi chuyên gia pháp lý về tư cách yêu cầu và các điều kiện do tòa án đặt ra.
