Khoản đầu tư 8,4 tỷ USD vào dự án dầu khí

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Hàn Quốc có một hạng mục trị giá 8,4 tỷ USD dành cho dự án thu hồi dầu tại một mỏ đã khai thác lâu năm. Mục tiêu là bơm khí vào lòng đất để đẩy phần dầu thô còn lại lên, qua đó khai thác thêm dầu và khí đốt.

Trump mô tả thỏa thuận là “ngày càng tốt hơn” và cho rằng sản lượng dầu khí cao hơn sẽ củng cố vị thế năng lượng của Mỹ cũng như an ninh năng lượng toàn cầu trong tương lai. Đây là tuyên bố của ông về lợi ích của dự án; các chi tiết như thời gian triển khai và sản lượng dự kiến không được nêu trong thông tin hiện có.

Trump nói khoản đầu tư 8,4 tỷ USD sẽ hỗ trợ một dự án thu hồi dầu tăng cường, nhằm khai thác thêm dầu và khí đốt.

Thu hồi dầu tăng cường hoạt động ra sao?

Kỹ thuật được nhắc đến là thu hồi dầu tăng cường (EOR, cách khai thác thêm dầu còn mắc kẹt dưới lòng đất sau khi phương pháp thông thường không còn lấy lên được nhiều). Một cách làm phổ biến là bơm khí vào mỏ để tạo áp lực, giúp dầu di chuyển đến các giếng khai thác.

Trong nhiều dự án, khí được sử dụng là carbon dioxide (CO₂, một loại khí gây hiệu ứng nhà kính). Có thể hình dung mỏ dầu như một miếng bọt biển đã bị vắt gần cạn: việc bơm khí vào có thể đẩy ra thêm phần dầu còn nằm sâu trong các khe đá.

  • Kỹ thuật này có thể giúp khai thác thêm dầu từ các mỏ đã hoạt động trong thời gian dài.
  • Việc sử dụng khí trong lòng đất đòi hỏi cơ sở hạ tầng và kế hoạch vận hành phù hợp.
  • Lượng dầu bổ sung có thể làm tăng nguồn cung, nhưng bản thân kỹ thuật không đồng nghĩa với việc chuyển sang năng lượng sạch.

Lợi ích năng lượng đi cùng tranh cãi khí hậu

Các công ty dầu khí lớn ủng hộ EOR vì kỹ thuật này có thể kéo dài thời gian khai thác và tăng lượng nhiên liệu lấy được từ những mỏ hiện có. Với một mỏ đã có sẵn giếng và hạ tầng, việc thu hồi thêm dầu có thể là lựa chọn hấp dẫn về mặt thương mại so với việc bắt đầu hoàn toàn một dự án mới.

Tuy nhiên, nhiều nhóm môi trường phản đối cách tiếp cận này. Theo họ, khai thác thêm dầu có thể kéo dài sự phụ thuộc vào dầu mỏ, trong khi việc đốt nhiên liệu hóa thạch thải ra khí gây nóng lên toàn cầu. Vì vậy, tranh luận không chỉ xoay quanh việc công nghệ có lấy được thêm dầu hay không, mà còn là liệu lợi ích đó có phù hợp với mục tiêu giảm phát thải hay không.

EOR có thể khai thác thêm dầu, nhưng điều đó không tự động biến dầu thành nguồn năng lượng sạch. Tác động khí hậu còn phụ thuộc vào cách sử dụng khí, lượng phát thải trong toàn bộ quá trình và việc nhiên liệu được tiêu thụ ra sao.

Vì sao tác động môi trường khó đánh giá bằng một con số?

Để đánh giá một dự án, cần xem xét cả khí được bơm xuống mỏ lẫn lượng nhiên liệu được khai thác và đốt sau đó. Chẳng hạn, nếu một dự án giữ được CO₂ dưới lòng đất nhưng đồng thời làm tăng đáng kể lượng dầu được đưa ra thị trường, tổng tác động khí hậu vẫn cần được tính toán trên toàn bộ vòng đời của dự án.

Những câu hỏi quan trọng thường gồm: khí được lấy từ đâu, có bao nhiêu khí bị rò rỉ, lượng dầu tăng thêm là bao nhiêu và dự án có kế hoạch giám sát trong thời gian dài hay không. Thông tin được công bố trong tuyên bố của Trump chưa trả lời các câu hỏi cụ thể này.

Thỏa thuận thương mại trong bối cảnh chính trị Mỹ

Tuyên bố về dự án dầu khí là một phần trong loạt thỏa thuận kinh tế và đầu tư mà Trump đang nhấn mạnh trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Ông muốn củng cố hồ sơ kinh tế của chính quyền trong lúc cử tri lo ngại về chiến tranh với Iran và giá xăng cao.

Trước đó, Trump công bố kế hoạch để Hàn Quốc đầu tư 200 tỷ USD vào các dự án tại Mỹ. Khoản 8,4 tỷ USD cho dự án thu hồi dầu được nêu sau đó, nhưng thông tin hiện có không cho biết rõ khoản này được tính như thế nào trong tổng kế hoạch đầu tư 200 tỷ USD.

Giá xăng thường là vấn đề dễ nhận thấy trong đời sống hằng ngày: khi chi phí nhiên liệu tăng, người dân phải trả nhiều hơn để đi làm, chở hàng hoặc vận hành doanh nghiệp. Vì thế, cam kết tăng sản lượng dầu khí có thể được trình bày như một cách củng cố nguồn cung, dù giá bán cuối cùng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác trên thị trường.

Điều cần theo dõi khi dự án tiến triển

Tuyên bố chính trị về một khoản đầu tư chưa cho biết đầy đủ dự án đã được triển khai đến đâu. Những thông tin tiếp theo có thể làm rõ doanh nghiệp tham gia, nguồn vốn, lịch xây dựng, lượng dầu dự kiến khai thác và các tiêu chuẩn giám sát môi trường.

  • Quy mô thực tế: 8,4 tỷ USD là tổng giá trị dự án, vốn đầu tư dự kiến hay một phần của kế hoạch rộng hơn?
  • Lợi ích kinh tế: Dự án có tạo việc làm và tăng nguồn cung năng lượng tại Mỹ hay không?
  • Tác động khí hậu: Lượng phát thải ròng sẽ được đo lường và công khai như thế nào?
  • Quan hệ Mỹ–Hàn Quốc: Các điều khoản đầu tư sẽ được hai bên xác nhận và thực hiện ra sao?

Trong thời gian tới, dự án sẽ được đánh giá không chỉ qua số tiền cam kết mà còn qua kết quả thực tế. Sản lượng bổ sung, chi phí, tác động đến môi trường và mức độ thực hiện các điều khoản sẽ quyết định liệu thỏa thuận có mang lại lợi ích lâu dài như Trump tuyên bố hay không.