Braziliya prezidentlik saylovining birinchi turida senator Flavio Bolsonaro ovozlarni sanash taxminan 65% ga yetgan paytda 49,58% ovoz olib, oldinda bordi. Prezident Luiz Inácio Lula da Silva esa 42,25% ovoz oldi. Birinchi turdayoq g‘alaba qozonish uchun 50% dan ko‘proq ovoz olish kerakligi sababli, Datafolha ikkinchi tur bo‘lishini taxmin qildi. Biroq bu — ovozlarni sanash yakunlanishidan oldingi hisob-kitob va prognoz.
Fon va kontekst
Bu prezidentlik saylovida sobiq prezident Jair Bolsonaroning o‘g‘li, 45 yoshli Flavio Bolsonaro va 80 yoshli prezident Lula raqobatlashdi. Flavio otasining o‘ng qanot siyosiy harakatini yana hokimiyatga qaytarishga urinmoqda, Lula esa to‘rtinchi muddatga saylanishni ko‘zlamoqda.
Saylovoldi kampaniyasi korrupsiya mojarolari, iqtisodiy beqarorlik va AQSh aralashgani haqidagi gumonlar atrofida kechdi. Ovozlarni sanashning dastlabki bosqichida Bolsonaro tarafdorlari ko‘proq bo‘lgan janubiy shtatlardagi ovozlar tezroq hisoblandi. Shuning uchun dastlabki ovoz ulushi ovozlari oldinroq sanalgan hududlardagi saylovchilar fikrini aks ettirgan bo‘lishi mumkinligini yodda tutish kerak.
Bu xabar nimani anglatadi
Yetakchi nomzod birinchi turda ko‘pchilik ovoziga erisha olmasa, kurash ikkinchi turgacha davom etishi mumkin. Bunday holatda bu hisob-kitob yakuniy g‘olibni belgilaydigan natija emas, balki ikkinchi tur bo‘lish ehtimoli va ikki nomzodning ayni paytdagi mavqeini ko‘rsatuvchi oraliq manzaraga yaqin. Datafolhaning ikkinchi tur haqidagi prognozi va so‘rovlarda ikki nomzodning reytingi bir-biriga yaqin chiqqani keyingi ovoz berishda ham raqobat davom etishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Masalan, ovozlarni sanash yanada davom etganidan keyin ham nomzodlardan hech biri 50% dan ko‘proq ovoz olmasa, saylovchilar ham, nomzodlar ham ikkinchi turni muhim navbatdagi bosqich deb bilishi mumkin. Biroq ovozlarni sanash yakunlangandan keyingi natijani yoki ikkinchi turda kim g‘olib bo‘lishini faqat shu xabarga qarab bilib bo‘lmaydi.
Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar
Tasdiqlangan faktlar
- Ovozlarni sanash taxminan 65% ga yetgan paytdagi ovoz ulushi Flavio Bolsonaroda 49,58%, Lula esa 42,25% edi.
- Birinchi turdayoq g‘alaba qozonish uchun 50% dan ko‘proq ovoz olish kerakligi xabar qilindi.
- Datafolha ikkinchi tur bo‘lishini taxmin qildi.
- So‘rovlarda 25-oktabr kuni bo‘lib o‘tishi mumkin bo‘lgan ikkinchi turda ikki nomzodning reytingi, asosan, bir-biriga yaqin edi.
- Dastlab Bolsonaro tarafdorlari ko‘proq bo‘lgan janubiy shtatlardagi ovozlar tezroq sanaldi.
Hozircha noma’lum jihatlar
- Ovozlarni sanash to‘liq yakunlangach, birinchi turning tasdiqlangan natijasi qanday bo‘lgani keltirilmagan.
- Ikkinchi turda kim g‘olib bo‘lgani bu xabarda bayon etilmagan.
O‘quvchi nimalarni tekshirishi kerak
- Ovozlarni sanash yakunlanganidan keyin e’lon qilinadigan tasdiqlangan ovoz ulushi oraliq hisob-kitobdan qanday farq qilganini tekshirish kerak.
- Ikkinchi tur haqiqatan o‘tkazilganmi va natijasi qanday bo‘lganini faqat shu xabarga qarab aniqlab bo‘lmaydi, shu sababli keyingi natijalarni alohida tekshirish kerak.
