Sun’iy intellekt maxfiyligi bo‘yicha mehnat e’tirof etildi

Soongsil universiteti Sun’iy intellekt kolleji dekani va Sun’iy intellekt bo‘yicha maxsus oliy maktab rahbari Chve De-son Hongjo Geunjeong ordeni bilan taqdirlandi. Mukofot 2026-yil 30-sentabr kuni Seul shahridagi El Tower binosida bo‘lib o‘tgan Shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish kunining 6-yillik marosimida topshirildi.

Uning xizmatlari sun’iy intellekt sohasidagi maxfiylik xatarlarini aniqlash va kamaytirish usullarini tizimlashtirgani bilan e’tirof etildi. Chve De-son Sun’iy intellekt maxfiyligi bo‘yicha davlat va xususiy sektor qo‘shma siyosat kengashining xatarlarni boshqarish guruhiga rahbarlik qilgan.

Mukofot sun’iy intellektdan foydalanish kengayayotgan bir paytda odamlarning shaxsiy ma’lumotlarini asrash uchun olib borilgan ishlar e’tirofi bo‘ldi.

Marosimda davlat mukofotlari topshirildi

Shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish komissiyasi tashkil etgan marosim “Ishonch orqali yuksaladigan sun’iy intellekt innovatsiyalari jamiyati” mavzusiga bag‘ishlandi. Unda ushbu sohada xizmat qilayotgan mutaxassislar va tashkilotlar vakillari bilan birga qariyb 350 kishi qatnashdi.

Tadbirda hukumatning 13 ta mukofoti va komissiya raisining 52 ta taqdirlovi topshirildi. Chve De-son hukumat mukofoti doirasidagi orden sohiblaridan biri bo‘ldi.

Xatarlarni aniqlashdan ularni kamaytirishgacha

Sun’iy intellekt maxfiyligi bo‘yicha davlat va xususiy sektor qo‘shma siyosat kengashi joriy yilning fevral oyida ish boshlagan. Unda sanoat, ilm-fan, huquq sohasi va fuqarolik jamiyatidan 37 nafar vakil qatnashib, texnologiyaning foydasi bilan ehtimoliy zararlarini birgalikda hisobga oladigan qoidalarni ishlab chiqmoqda.

Kengash faoliyati uch yo‘nalishga bo‘lingan: ma’lumotlarni qayta ishlash mezonlari, xatarlarni boshqarish va ma’lumot egalarining huquqlari. Chve De-son boshqargan guruh sun’iy intellekt xizmatlarida shaxsiy ma’lumotlar bilan ishlash paytida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan murakkab xavflarni tahlil qilgan.

Maxfiylik xatari kundalik hayotda qanday ko‘rinadi?

Sun’iy intellekt tizimlari foydalanuvchining so‘rovlari, rasmlari yoki boshqa ma’lumotlaridan javob tayyorlash va xizmatni yaxshilash uchun foydalanishi mumkin. Shu jarayonda ma’lumotlar kimga ko‘rinishi, qancha vaqt saqlanishi va boshqa maqsadlarda ishlatilishi kabi savollar tug‘iladi.

Masalan, odam tibbiy alomatlari haqida ilovaga yozsa, bu ma’lumotning himoyalangan bo‘lishi va ruxsatsiz tarqalmasligi muhim. Xatarlarni boshqarish deganda shunday ehtimoliy muammolarni oldindan ko‘rib chiqish, ularning jiddiyligini baholash va zarar yuz bermasligi uchun choralar belgilash tushuniladi.

  • Xatarni aniqlash: tizim qanday ma’lumotlarni yig‘ishi va ulardan qanday foydalanishini tekshirish.
  • Xatarni baholash: ma’lumot yo‘qolishi yoki noto‘g‘ri qo‘llanishi kimga va qanchalik zarar yetkazishini aniqlash.
  • Xatarni kamaytirish: ma’lumotlarga kirishni cheklash, ularni himoyalash va foydalanuvchiga tushunarli tanlov berish.

Universitetda xavfsiz sun’iy intellekt bo‘yicha ta’lim va tadqiqot

Soongsil universitetining Sun’iy intellekt kolleji sun’iy intellekt, axborot xavfsizligi, dasturiy ta’minot va sun’iy intellekt tizimlari bo‘yicha to‘rtta yo‘nalishda ta’lim beradi. Sun’iy intellekt bo‘yicha maxsus oliy maktabda esa sun’iy intellekt va qo‘shma xavfsizlik hamda sun’iy intellekt va biotibbiyot yo‘nalishlari faoliyat yuritadi.

Universitetning Sun’iy intellekt xavfsizligi va ishonchliligi tadqiqot markazi “Muneme” nomli ko‘p agentli zaiflik tahlili tizimini ishlab chiqqan. Ko‘p agentli tizim — murakkab vazifani bajarish uchun bir nechta dasturiy yordamchi o‘zaro hamkorlik qiladigan usuldir.

“Muneme” sinov natijasi

Tizim CyberGym sinovining 1-darajasidagi 1 507 ta topshiriqda tekshirildi. Har bir topshiriqni bir marta bajarishga urinishda muvaffaqiyat ko‘rsatkichi 91,0 foiz bo‘lgan.

Zaiflik — dastur yoki tizimdagi hujumchi foydalanishi mumkin bo‘lgan kamchilik. Bunday nuqsonlarni oldindan topish kundalik hayotdagi misol bilan aytganda, uy eshigidagi ochiq qolgan joyni o‘g‘ri payqashidan avval aniqlashga o‘xshaydi. Biroq sinovdagi natija o‘z-o‘zidan har qanday haqiqiy tizim to‘liq xavfsiz degani emas; xavfsizlik muntazam tekshiruv va yangilashni talab qiladi.

“Ishonchli sun’iy intellekt uchun mas’uliyatni davom ettiraman”

Chve De-son mukofotni shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish sohasidagi qonun va qoidalarni rivojlantirishga hissa qo‘shgan ko‘plab insonlarning ishiga bog‘lab baholashini aytdi. U bu e’tirofni o‘zi bilan birga uzoq yillardan beri ushbu sohada izlanib, mehnat qilgan mutaxassislar nomidan qabul qilayotganini bildirdi.

“Sun’iy intellekt davrida shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish bilan ulardan foyda olishni birgalikda ta’minlaydigan texnologiyalar yanada muhim bo‘ladi. Ishonchli sun’iy intellekt jamiyatini yaratishda tadqiqotchi sifatida o‘z mas’uliyatimni bajaraman”, dedi Chve De-son.

Bu yondashuv texnologiyani shunchaki cheklash yoki undan nazoratsiz foydalanish o‘rtasida muvozanat topishga qaratilgan. Masalan, tibbiyotda sun’iy intellekt bemor haqidagi ma’lumotlar asosida tahlilni yaxshilashi mumkin, lekin bu ma’lumotlar himoyalanmasa, bemorning shaxsiy hayotiga zarar yetishi ehtimoli ham bor.

Keyingi vazifa — yangilik va himoyani birga rivojlantirish

Sun’iy intellekt xizmatlari kundalik hayot, ta’lim, tibbiyot va biznesda keng qo‘llanayotgan sari katta hajmdagi ma’lumotlardan foydalanishga talab ham ortadi. Shu sababli faqat yangi tizim yaratish emas, uning ma’lumotlarni qanday yig‘ishi, saqlashi va ishlatishini tushunarli qilish ham muhim bo‘lib bormoqda.

Kengashning turli soha vakillarini birlashtirishi muhokamada faqat texnologik imkoniyatlar emas, balki inson huquqlari va amaldagi qoidalar ham hisobga olinishiga xizmat qilishi mumkin. Kelgusida bunday hamkorlikning samarasi aniq xavfsizlik choralari, foydalanuvchi huquqlarini himoya qiluvchi amaliy qoidalar va tekshiriladigan texnik yechimlar bilan namoyon bo‘ladi.

Chve De-sonning faoliyati

  • Soongsil universiteti Sun’iy intellekt kolleji dekani va Sun’iy intellekt bo‘yicha maxsus oliy maktab rahbari.
  • Sun’iy intellekt maxfiyligi bo‘yicha davlat va xususiy sektor qo‘shma siyosat kengashining xatarlarni boshqarish guruhi rahbari.
  • Agentic Alliance tashkilotining xavfsizlik va ishonchlilik yo‘nalishi rahbari.
  • Asosiy tadqiqot sohalari: sun’iy intellekt xavfsizligi, ishonchliligi va hujumlarga qarshi texnologiyalar.
  • 2026-yilda Shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish kunidagi xizmatlari uchun Hongjo Geunjeong ordeni bilan taqdirlangan.