Demokratik partiya ichidagi kelishmovchiliklar haqidagi 4-oktabrdagi maqola uch marta e’lon qilingan suratlarni markazga qo‘ydi. Bular avgustdagi partiya syezdidan keyingi kechki ovqat, sentabrda sobiq rahbar Jeong Cheong-raening kasalxonaga yotqizilgani aks etgan surat va oktyabrda Prezident Li Jae-myung bilan Jeongning kechki ovqatdagi surati edi. Suratlarning o‘zi kelishmovchilik sababini isbotlamaydi, ammo kim qaysi manzarani e’lon qilgani va u yuzasidan qanday talqinlar bildirilgani partiya ichidagi ishonchsizlik va taranglikni tushunishga yordam beradi.

Asosiy ma’lumot va kontekst

Birinchi voqea 19-avgust kuni Demokratik partiya syezdidan so‘ng o‘tkazilgan “partiya raisi va nomzodlar bilan kechki ovqat va suhbat uchrashuvi” (당대표·후보자 만찬 간담회) bo‘ldi. Prezident idorasi (청와대) 7 ta suratni e’lon qildi. Suratlarda partiya raisi Kim Min-seok, o‘sha paytdagi raislikka nomzodlar — deputatlar Jeong Cheong-rae va Song Young-gil, parlamentdagi partiya fraksiyasi rahbari Han Byeong-do, Prezident devoni rahbari Kang Hoon-sik hamda siyosiy masalalar bo‘yicha katta maslahatchi Hong Ik-pyo bor edi. Maqolada yetti suratdan faqat uchtasida Jeong kulib turgani aytilgan.

Jeongning yaqinlaridan biri o‘sha suratlar syezdda yutqazgan nomzodga tasalli berish va hamjihatlikni mustahkamlashdan ko‘ra, g‘alabani nishonlash manzarasini aks ettirganini aytdi. Bu suratning o‘zi ishtirokchilarning haqiqiy his-tuyg‘ularini tasdiqladi degani emas. Aksincha, bir manzara partiya ichidagi mavqe va tajribaga qarab turlicha qabul qilinganini ko‘rsatadi.

Ikkinchi voqea — Jeong 18-sentabr kuni Facebook’da e’lon qilgan suratlar. U qaltirash va isitma sababli uchinchi kundirki kasalxonada yotganini aytib, bemor kiyimida palatada yotgan to‘rtta suratini joyladi. Jeong tomoni bu suratlarni bir kun oldin parlamentning yalpi majlisida qatnashmaganiga doir gap-so‘zlar ko‘paygani uchun e’lon qilganini tushuntirdi, ammo Li Jae-myung tarafdorlari e’lon qilish vaqti va maqsadini shubha ostiga oldi. Bu holat surat sog‘liq haqida ma’lumot berish bilan birga siyosiy xabar sifatida ham talqin qilinishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Uchinchi voqea — Prezident idorasi 1-oktabr kuni taqdim etgan surat. Idora Prezident Li va Jeong to‘rt soat davomida kechki ovqat qilganini aytib, ikkalasi yonma-yon o‘tirgan bitta suratni jurnalistlarga berdi. Shuningdek, ular davlat boshqaruvi va partiya ichidagi masalalarni ochiq muhokama qilib, chuqur mushtaraklikka erishgani haqida bayonot berdi. Biroq maqola va u bilan bog‘liq xabarlarda suhbatning aniq mazmuni keltirilmagan.

Bu xabar nimani anglatadi

Suratlarda muayyan lahzadagi joylashuv va ishtirokchilarning ko‘rinishi aks etadi. Ayni paytda, bu manzarani “tasalli”, “g‘alabani nishonlash”, “hamjihatlik” yoki “nizo” deb talqin qilish suratni e’lon qilgan tomon va uni ko‘rgan odamlarning izoh hamda munosabatlariga bog‘liq. Bu farqni unutish suratdagi taassurotning o‘zi bilan tomonlarning munosabati yoki niyatlari haqida qat’iy xulosa chiqarishga olib kelishi mumkin.

Shunga qaramay, suratlar atrofidagi bahs befoyda emas. Partiya vakillari va tarafdorlari e’lon qilingan manzaralarga turlicha ma’no yuklagani, hatto Prezident ham internetda nizo haqidagi taxminlarga javob bergani kelishmovchilik faqat partiya ichida qolmay, ochiq siyosiy masalaga aylanganini ko‘rsatadi. 1-oktabr Og‘ir jinoyatlarni tergov qilish agentligi ish boshlashidan bir kun oldin edi. Shu kuni Prezident idorasi Kim Ji-yongni agentlikning ilk rahbarligiga nomzod qilib ko‘rsatish bo‘yicha tayinlov eshituvi jarayonini o‘tkazishini ham ma’lum qildi.

Kelishmovchilikning markazida prokuratura islohotini qaysi yo‘l bilan amalga oshirish borasidagi qarashlar farqi turibdi. Maqolada bir tomon prokuratura vakolatlarining suiiste’mol qilinishi oqibatidagi fojiaga yana yo‘l qo‘ymaslik uchun islohotni puxta o‘tkazish kerak, deb hisoblaydi; ikkinchi tomon esa iztirob va qarshilikni kamaytirib, samarali natijaga erishish lozim, deb biladi. Tegishli xabarlarga ko‘ra, Prezident Li islohot siyosiy yutuq yoki e’tibor qozonish vositasi emas, balki xalq hayotini yaxshilaydigan natijaga olib kelishi kerakligini ta’kidlab, “amaliy islohot” (실용개혁)ni ilgari surishini aytgan.

Bu qarama-qarshilik agentlik rahbarligiga nomzod tanlash borasidagi bahs bilan chambarchas bog‘liq. Shu bois kelgusidagi masala faqat kim kim bilan suratga tushganida emas. Islohotning maqsadi va uni amalga oshirish usuli, nomzod tanlash asoslari qanday tushuntirilishi, shuningdek, partiya ichida va tashqarisida qanday tartib hamda muhokamalardan o‘tilishi nizoni bartaraf etish mumkinligini aniqlashga ko‘proq yordam beradi.

Siyosiy doiralar o‘rtasidagi ochiq tortishuvlar davlat boshqaruvi va partiyaga bo‘lgan ishonchga ham ta’sir qilishi mumkin. Maqolada Prezidentning “o‘zini tanqid qilish” mavzusidagi matbuot anjumanidan keyin uning faoliyatini ma’qullash darajasi keskin tiklanmagani, Demokratik partiyani qo‘llab-quvvatlash darajasi ham pasaygani aytilib, bu jamoatchilikning charchog‘i va kinoyali munosabatining aksi sifatida talqin qilingan. Biroq har bir ko‘rsatkich qancha o‘zgargani keltirilmagan. O‘quvchi maqoladagi pasayish haqidagi bayonotni ko‘rishi mumkin, ammo uning ko‘lami yoki sabablarini raqamlar bilan qat’iy belgilash uchun asos yo‘q.

Masalan, saylovchi bitta suratga qarab Prezident bilan partiya rahbariyati o‘rtasidagi munosabat tiklangan, degan xulosaga kelsa, kechki ovqatdan keyingi izohlar bilan bir qatorda, haqiqiy siyosiy qarorlar va partiya ichidagi muhokamalar davom etayotgan-etmayotganiga ham e’tibor berishi kerak. Surat siyosiy ishora bo‘lishi mumkin, ammo siyosat mazmuni yoki nizo bartaraf etilganini o‘zi tasdiqlamaydi.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • Prezident idorasi 19-avgust kuni partiya syezdidan keyingi kechki ovqatdan 7 ta surat e’lon qildi. Maqolada ularning 3 tasida Jeong kulib turgani aytilgan.
  • Jeong 18-sentabr kuni kasalxonada yotganini aytib, palatadagi 4 ta suratini Facebook’ga joyladi. Ularni nima sababdan e’lon qilgani borasida Jeong tomoni va Li Jae-myung tarafdorlari турлича talqin bildirdi.
  • Prezident idorasi 1-oktabr kuni Prezident Li va Jeong to‘rt soat kechki ovqat qilganini aytib, bitta surat taqdim etdi hamda ular davlat boshqaruvi va partiya ichidagi masalalarda mushtarak fikrga kelganini ma’lum qildi.
  • Maqolada prokuratura islohotining yo‘nalishi va Kim Ji-yongning Og‘ir jinoyatlarni tergov qilish agentligi rahbarligiga nomzod etib ko‘rsatilishi yuzasidan qarama-qarshilik davom etayotgani aytilgan.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • 1-oktabrdagi kechki ovqatda Prezident Li va Jeong aynan qaysi masalalarni muhokama qilgani yoki biror kelishuvga erishgan-erishmagani xabarlarda keltirilmagan.
  • Maqolada tilga olingan Prezident faoliyatini ma’qullash darajasi va Demokratik partiyani qo‘llab-quvvatlash ko‘rsatkichlari qanchaga o‘zgargani aytilmagan.
  • Suratlarning e’lon qilinishi partiya ichidagi kelishmovchilikni yumshatganmi yoki yanada kuchaytirganmi — faqat ushbu xabarlarga asoslanib baholash qiyin.

O‘quvchi nimalarni tekshirishi kerak

  • Suratga berilgan talqinlarni tomonlar va siyosiy guruhlarning bevosita bildirgan izohlaridan ajratib o‘qing. Xususan, sentabrdagi suratlar nima sababdan e’lon qilingani haqida Jeong tomoni va Li Jae-myung tarafdorlari turlicha fikr bildirgan.
  • Prokuratura islohoti va agentlik rahbarligiga nomzod tanlash bo‘yicha keyingi bayonotlarda siyosatning aniq mazmuni hamda nomzodni eshituvdan o‘tkazish tartibi qanday izohlanishini tekshiring.
  • Reytinglar pasayganini baholashda maqoladagi bayonotni haqiqiy so‘rov natijalari va so‘rov o‘tkazilgan vaqtdan farqlang. Taqdim etilgan maqolada o‘zgarish ko‘lami keltirilmagan.

Manbalar