Sobiq prezident Kim Yong Sam (YS) 1998-yil 4-iyundagi mahalliy saylovlar natijalarini ko‘rgach, kundaligida Yeongnam va Honam o‘rtasidagi mintaqaviy ziddiyat chuqurlashganini yozgan. Kim Dae Jung hukumatiga tanqidiy qaragan u hukmron partiyaga o‘tib nomzod sifatida qatnashganlarga nisbatan ham noroziligini bildirgan. Biroq Kim Dae Jungning Yangi siyosat uchun milliy kongressi (국민회의) partiyasidan Seul meri lavozimiga nomzod bo‘lib, saylangan Go Gonni saylovda qatnashishdan oldin rozilik so‘ragani va saylanganidan keyin ko‘rishgani uchun ijobiy baholagan.

Vaziyat va kontekst

Maqolada keltirilgan kundalikda YS Kim Dae Jung hukumati faoliyatida muammolar ko‘p deb hisoblagan va «Kyonсан-do aybdor, Cholla-do esa aybsiz, degan gaplar ham tarqalmoqda», deb yozgan. Bu — YSning o‘sha paytdagi vaziyatga tanqidiy munosabatini ifodalovchi jumla, maqolada keltirilgan saylov natijalarining o‘rnini bosadigan statistika emas.

U 1998-yil 4-iyundagi mahalliy saylovlar natijalarini ko‘rib, «Yeongnam va Honam o‘rtasidagi jarlik har qachongidan ham chuqurlashdi», deb yozgan. Maqolada aytilishicha, u hukmron partiyaga o‘tib nomzod sifatida qatnashganlar haqida: «Siyosat nima ekanini shuncha odam qanday qilib xoin bo‘lishini chindan ham tushunib bo‘lmaydi», deb yozgan.

Partiyaviy mansublikni o‘zgartirish — siyosatchining a’zo bo‘lgan partiyasini almashtirishidir. Bu parcha YS nafaqat saylov natijalarini, balki nomzodlik jarayonidagi siyosiy tanlovlarni ham baholaganini ko‘rsatadi. Biroq maqolada u nazarda tutgan shaxslarning ismlari yoki soni keltirilmagan.

Bu xabar nimani anglatadi

Bu kundalik o‘sha paytdagi saylovlarning umumiy manzarasidan ko‘ra, saylovlardan keyingi siyosiy vaziyatga YS qanday qaraganini ko‘rsatadi. Uning qaydlarida mintaqalar o‘rtasidagi ziddiyatdan xavotir ham, partiyasini o‘zgartirgan siyosatchilarga tanqid ham aks etgan. Shu bois bu mazmunni o‘qishda shaxsiy qaydlardagi baholarni hududlar bo‘yicha haqiqiy ovoz berish va saylanganlar natijalaridan ajratish kerak.

Go Gon haqidagi baho bir xil mezon hamma uchun birdek qo‘llanmaganini ko‘rsatuvchi jihatdir. YS Go Gonning o‘zi prezident bo‘lgan davrda bosh vazir lavozimida ishlaganini emas, Seul meri lavozimiga nomzod bo‘lishidan oldin rozilik so‘rab kelgani va saylanganidan keyin ham ko‘rishgani uchun uni ijobiy tilga olgan. Demak, maqolada keltirilgan qaydlarda siyosiy tanlovga nisbatan tanqid va shaxsiy odobga berilgan baho yonma-yon uchraydi.

Masalan, biror o‘quvchi ushbu qaydga tayanib o‘sha paytdagi hududlar kesimidagi saylov natijalarini izohlashga urinsa, faqat YS kundaligi asosida qaysi hududda kim qancha ovoz olganini qat’iy ayta olmaydi. Chunki maqolada saylovdagi aniq ovozlar yoki saylanganlar soni keltirilmagan.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • Maqolada YS Kim Dae Jung hukumatiga tanqidiy qaragani aytiladi.
  • YS kundaligida «Kyonсан-do aybdor, Cholla-do esa aybsiz, degan gaplar ham tarqalmoqda», deb yozgani keltirilgan.
  • YS 1998-yil 4-iyundagi mahalliy saylovlardan keyin Yeongnam va Honam o‘rtasidagi jarlik chuqurlashganini yozgan.
  • YS hukmron partiyaga o‘tib nomzod sifatida qatnashganlarni tanqid qilgan, Go Gonni esa saylovdan oldin rozilik so‘ragani va saylanganidan keyin ko‘rishgani uchun ijobiy baholagan.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • Maqolada 1998-yilgi mahalliy saylovlarda Yeongnam va Honam hududlari bo‘yicha ovoz berish va saylanganlar natijalari keltirilmagan.
  • YS tanqid qilgan, partiyasini o‘zgartirib nomzod bo‘lganlar kimligi va ularning sonini faqat maqolaga qarab aniqlab bo‘lmaydi.
  • Kundalikda keltirilgan baholar o‘sha paytdagi siyosatchilar yoki saylovchilarning umumiy qarashlarini ifodalaganmi, buni faqat ushbu material asosida aniqlash qiyin.

O‘quvchi nimalarni tekshirishi kerak

  • YSning mintaqaviy ziddiyat haqidagi bahosini saylovning haqiqiy natijalaridan ajratib o‘qing. Hududlar bo‘yicha ovoz berish va saylanganlar natijalarini tekshirish uchun saylov ma’lumotlarini alohida solishtirish kerak.
  • «Partiyasini o‘zgartirib nomzod bo‘lganlar» kimligi va ularning soni maqolada keltirilmagan. Shu bois ularning ismi yoki sonini taxmin qilmaslik to‘g‘riroq.
  • Go Gon haqidagi ijobiy baho maqolada keltirilgan kundalik mazmuniga asoslanadi. Uni YSning barcha siyosiy baholarini ifodalaydi, deb keng talqin qilmaslik kerak.