Trong bài bình luận, phóng viên Jeong Hwan-bong, trưởng ban xã hội của Hankyoreh, viết rằng khi phụ trách việc đưa tin kiểm chứng về ứng viên Bộ trưởng Bộ Tư pháp (법무부) Kim Seung-won, ông thấy nghị sĩ không đảng phái Han Dong-hoon là người đi đầu trong việc tiết lộ bản ghi âm liên quan đến ứng viên và nhiều lần đề cập, chia sẻ các bài viết của Hankyoreh. Đặt việc này cạnh chuyện trước đây ông Han kiện các phóng viên Hankyoreh đưa tin kiểm chứng về mình với cáo buộc phỉ báng, phóng viên Jeong đặt câu hỏi liệu thái độ đối với việc bảo vệ người tố giác và hoạt động kiểm chứng của báo chí có được áp dụng khác nhau cho bản thân ông và người khác hay không.
Bối cảnh và ngữ cảnh
Vụ kiện mà bài bình luận nhắc lại được ông Han đệ đơn vào tháng 5 năm 2022, khi ông là ứng viên Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Bài viết của Hankyoreh đề cập việc con gái ông Han tặng máy tính xách tay cho một trung tâm phúc lợi nơi một tổ chức tình nguyện do cô làm đại diện hoạt động. Theo bài bình luận, trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông nước ngoài, cô cho biết đã kêu gọi doanh nghiệp tài trợ, nhận khoảng 50 chiếc máy tính xách tay từ một công ty rồi tặng cho trung tâm phúc lợi.
Phóng viên Jeong viết rằng qua điều tra, ông phát hiện một lãnh đạo phụ trách hoạt động xã hội của công ty này là bạn học cùng Khoa Luật Đại học Quốc gia Seoul (서울대 법대) với vợ chồng ông Han và có quan hệ thân thiết với họ. Công ty cho biết một tổ chức tình nguyện khác cũng đã đề nghị tài trợ máy tính xách tay; bài bình luận nói giá trị ghi sổ của 50 chiếc máy tính được tặng là 13 triệu won. Đây là nội dung điều tra được bài bình luận giới thiệu, chứ bản thân thông tin đó không phải kết luận rằng việc tài trợ là trái pháp luật hay không phù hợp.
Theo phóng viên Jeong, điểm tranh cãi của vụ kiện là cụm từ “đứng tên con gái” trong tiêu đề phụ của bài báo. Sau khi bị chỉ ra rằng khoản tài trợ đứng tên công ty, đoạn đó đã được sửa, nhưng ông Han vẫn giữ nguyên đơn kiện. Phóng viên Jeong viết rằng ông bị thẩm vấn ngày 20 tháng 2 năm 2023 tại Đơn vị Điều tra Chống tham nhũng thuộc Cơ quan Cảnh sát Thủ đô Seoul (서울경찰청 반부패수사대), và trong buổi thẩm vấn, ông được hỏi làm thế nào biết con gái ông Han đang chuẩn bị du học Mỹ.
Bài bình luận cũng đề cập nghi vấn viết hộ luận văn. Theo phóng viên Jeong, luận văn của con gái ông Han được đăng trên một trang web lưu trữ trước các bài nghiên cứu ở Mỹ trước khi được gửi đến tạp chí học thuật; Benson, người Kenya được ghi là tác giả trong tài liệu, nói với Hankyoreh trong một cuộc phỏng vấn rằng chính ông đã viết luận văn. Bài bình luận cho biết sau khi nghi vấn nổi lên, ông Han lập luận rằng thứ được gửi cho tạp chí học thuật không phải là luận văn mà là “bài báo cáo để luyện tập”; tại phiên điều trần, ông nói “tôi lấy làm tiếc”, sau đó được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Đoạn này cũng chỉ nêu nghi vấn được đăng trong bài bình luận và lời trình bày của người liên quan, chứ không đồng nghĩa với một kết luận cuối cùng về sự thật.
Ý nghĩa của tin này
Trọng tâm bài bình luận không phải là xác quyết về mặt pháp lý tính chính đáng của bài báo trước đây. Bài viết đặt câu hỏi: nếu một chính trị gia dùng kiện tụng để phản ứng với tin tức liên quan đến mình, nhưng khi công khai nêu nghi vấn về người khác lại nhấn mạnh việc bảo vệ người tố giác, thì nguyên tắc đó có được áp dụng theo cùng một tiêu chuẩn hay không. Cần phân biệt câu hỏi này với việc xác quyết động cơ hay trách nhiệm pháp lý của ông Han.
Phóng viên Jeong viết rằng sau khi Hankyoreh đưa tin về việc con của ứng viên Kim đăng ký cư trú giả, nhiều cơ quan truyền thông đã đăng bài liên quan, nhưng ông Han không chia sẻ những bài đó. Ông cũng đề cập việc trước đây từng có thông tin cho thấy vợ ông Han đăng ký cư trú giả nhằm mua xe. Chi tiết cho rằng ông Han im lặng vì sự việc trước đây liên quan đến vợ là cách diễn giải mà phóng viên Jeong nói rằng ông “đoán”, không thể khẳng định đó là động cơ đã được xác minh.
Câu hỏi mà phép so sánh này đặt ra cho độc giả là tính nhất quán của tiêu chuẩn kiểm chứng, độc lập với việc tin tức có đúng hay không. Khi đưa tin về nghi vấn liên quan đến nhân vật công chúng, cả việc bảo vệ người tố giác lẫn kiểm chứng nội dung bài viết đều quan trọng; nhấn mạnh một bên không khiến việc xem xét bên còn lại trở nên không cần thiết. Chẳng hạn, nếu một chính trị gia công khai nêu nghi vấn về người khác và tuyên bố sẽ bảo vệ danh tính người tố giác, độc giả cũng có thể xem xét ông đã phản ứng với các bài viết về mình theo thủ tục và tiêu chuẩn nào.
Thông tin về quy định và hỗ trợ liên quan
Chỉ dựa vào nội dung bài viết về sự việc này thì không thể xác định có cấu thành tội phỉ báng hay không. Theo hướng dẫn pháp lý nội bộ, khi xem xét tội phỉ báng, cần xem có công khai thông tin cụ thể có khả năng làm giảm đánh giá của xã hội về một người nhất định hay không, và cách diễn đạt đó có thể được truyền đến công chúng nói chung hoặc nhiều người hay không. Vì còn phải cân nhắc cả ngữ cảnh tổng thể và khả năng lan truyền chứ không chỉ câu chữ được dùng, nên khó đưa ra kết luận chỉ dựa trên một phần tiêu đề bài báo.
Ngoài ra, ngay cả khi nêu sự việc có thật, hành vi đó vẫn có thể bị xem xét là phỉ báng; tuy nhiên, Bộ luật Hình sự (형법) quy định rằng hành vi thuộc Khoản 1 Điều 307 sẽ không bị xử phạt nếu sự việc được nêu là thật và chỉ nhằm phục vụ lợi ích công cộng. Theo giải thích trong hướng dẫn, ngoại lệ miễn xử phạt vì lợi ích công cộng này không áp dụng đối với tội phỉ báng bằng ấn phẩm và các phương tiện tương tự; do đó, việc xem xét có thể khác nhau tùy thuộc tội danh nào được đặt ra. Vì vậy, không thể khẳng định chỉ từ bài viết rằng các điều kiện đó có được đáp ứng trong sự việc này hay không.
Thủ tục rút đơn kiện cũng phụ thuộc vào giai đoạn vụ việc và cơ quan nhận đơn. Hướng dẫn giải thích rằng có thể rút đơn kiện trước khi tòa tuyên án sơ thẩm; sau khi vụ án được đưa ra xét xử, việc rút đơn phải được thực hiện với tòa án thụ lý vụ án chứ không phải cơ quan điều tra. Tuy nhiên, bài bình luận không cho biết kết quả xử lý cuối cùng của đơn kiện hay vụ việc hiện đang ở giai đoạn nào, vì vậy không nên xem hướng dẫn này là thông tin về tiến trình thực tế của vụ việc.
Những gì đã được xác nhận và những gì chưa thể biết
Thông tin được xác nhận — nội dung nêu trong bài bình luận
- Jeong Hwan-bong viết rằng ông phụ trách đưa tin kiểm chứng về ứng viên Kim Seung-won, còn nghị sĩ Han Dong-hoon đi đầu trong việc tiết lộ bản ghi âm liên quan và đề cập, chia sẻ các bài viết của Hankyoreh.
- Bài bình luận cho biết ông Han kiện các phóng viên Hankyoreh với cáo buộc phỉ báng vào tháng 5 năm 2022, và vẫn giữ nguyên đơn kiện sau khi cụm từ “đứng tên con gái” trong tiêu đề phụ của bài báo được sửa.
- Phóng viên Jeong cho biết ông bị thẩm vấn tại Đơn vị Điều tra Chống tham nhũng thuộc Cơ quan Cảnh sát Thủ đô Seoul ngày 20 tháng 2 năm 2023.
- Bài bình luận đề cập quá trình tài trợ máy tính xách tay và giá trị ghi sổ, nghi vấn viết hộ luận văn cùng lập luận của ông Han rằng đó là “bài báo cáo để luyện tập”, tin về việc con của ứng viên Kim đăng ký cư trú giả và thông tin trong quá khứ liên quan đến vợ ông Han.
Những điều chưa thể biết
- Bài bình luận không cho biết đơn kiện phỉ báng mà ông Han đệ đơn chống lại các phóng viên Hankyoreh cuối cùng được xử lý như thế nào.
- Bài viết không nêu lập trường của người liên quan hay cơ quan hữu quan về nghi vấn con của ứng viên Kim đăng ký cư trú giả.
- Chỉ từ tài liệu này không thể xác định kết luận cuối cùng của cuộc điều tra hay cơ quan chức năng về nghi vấn con gái ông Han viết luận văn hoặc nhờ người viết hộ.
Những điều độc giả cần kiểm tra
- Khi xem xét tranh cãi, hãy phân biệt nội dung bài viết với tiêu đề. Theo bài bình luận, điểm tranh cãi của vụ kiện là một cụm từ cụ thể trong tiêu đề phụ, chứ không phải toàn bộ bài viết.
- Khi cân nhắc có cấu thành tội phỉ báng hay không, cần kiểm tra chính xác nội dung của cách diễn đạt bị cho là có vấn đề, đối tượng được nói đến, phạm vi công khai và ngữ cảnh. Việc đó là sự thật hay ý kiến, và cách diễn đạt có liên quan đến lợi ích công cộng hay không, cũng quan trọng trong quá trình xem xét pháp lý.
- Để biết kết quả của vụ kiện hay các nghi vấn, cần kiểm tra riêng các thủ tục tiếp theo không được nêu trong bài bình luận và lập trường của người liên quan hoặc cơ quan hữu quan. Tài liệu hiện có không cho biết quyết định hay kết luận cuối cùng.
