Cha của Kim Young-ja, Kim Byeong-hoe, ra tranh cử với tư cách ứng viên độc lập tại huyện Jindo, tỉnh Jeollanam-do, trong cuộc tổng tuyển cử ngày 10 tháng 5 năm 1948 và trở thành nghị sĩ Quốc hội lập hiến (제헌국회). Từng là trưởng văn phòng chi nhánh Mokpo của nhật báo Chosun Ilbo, ông bị kết án 6 năm tù trong phiên tòa và đi lên miền Bắc sau khi được thả khỏi Nhà tù Seodaemun (서대문형무소), ngay sau Chiến tranh Triều Tiên. Gia đình ở lại phải sống xa cha; trong ký ức của Kim Young-ja, những cuộc thẩm vấn, việc xác minh lý lịch làm thay đổi cuộc sống gia đình và những công việc buôn bán để mưu sinh vẫn còn in đậm.
Lần cuối Kim Young-ja gặp cha là khi bà cùng mẹ đến thăm ông tại Nhà tù Seodaemun, ngay trước khi Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Cha xoa đầu con gái và nói: “Con xinh quá.”
Bối cảnh và ngữ cảnh
Kim Byeong-hoe được giới thiệu là người đi đầu đề xuất Luật Cải cách ruộng đất (농지개혁법) tại Quốc hội lập hiến. Sau các cuộc tranh luận tại Quốc hội lập hiến, luật được công bố vào tháng 6 năm 1949 và có hiệu lực vào tháng 3 năm 1950. Kim Young-ja nói mẹ bà cho biết mong muốn của cha là “mọi người sống bình đẳng với nhau”.
Sau khi cha ra đi, gia đình chuyển đến nhà ông nội ở khu Daeui-dong, thành phố Mokpo. Người anh cả Myeong-yeop không có tiền học đại học nên chuẩn bị thi công chức. Anh bị đưa đến Đồn cảnh sát Mokpo (목포경찰서), nơi anh bị thẩm vấn và tra tấn để điều tra xem người cha ở miền Bắc có gửi tiền sinh hoạt hay không.
Myeong-yeop đỗ kỳ thi tư pháp vòng một, nhưng sau khi bị từ chối lời nhờ bảo lãnh để dự kỳ thi vòng hai, anh đã uống thuốc tự tử. Mẹ anh, Kim Gwi-rye, phát hiện và cứu được anh. Sau đó, Myeong-yeop học nghề đóng khung tranh và làm thợ đóng khung tranh suốt đời; về sau, người anh/em trai út Mu-yeop cũng theo anh làm nghề này.
Người em trai Chung-yeop theo học ngành kỹ thuật hóa học thuộc khoa kỹ thuật của Đại học Quốc gia Seoul (서울대) bằng học bổng toàn phần, sau đó vào làm tại Công ty Hóa dầu Samsung (삼성석유화학). Theo lời Kim Young-ja, anh gặp trở ngại trong khâu xác minh lý lịch trước khi được cử ra nước ngoài, nhưng một lãnh đạo cấp cao đã đứng ra bảo lãnh nên anh có thể sang Malaysia. Bà cũng kể rằng một điệp viên Triều Tiên tiếp cận Chung-yeop, hỏi anh có muốn gặp cha đang ở Triều Tiên không; Chung-yeop từ chối, nói rằng gia đình anh ở miền Nam rất đông, rồi báo lại với công ty.
Ý nghĩa của câu chuyện
Trải nghiệm của gia đình này cho thấy những gì xảy ra sau khi người cha đi lên miền Bắc đã ảnh hưởng đến cuộc sống của từng thành viên theo những cách khác nhau. Trải nghiệm của hai người cho thấy hậu quả của một sự kiện có thể không chỉ tác động đến những người trực tiếp liên quan mà còn chạm đến con đường sự nghiệp và đời sống thường ngày của gia đình họ.
Kim Young-ja cũng phải gánh nặng mưu sinh. Chồng bà qua đời vì ung thư gan cấp tính vào năm 1975. Kết hôn năm 21 tuổi, sống với chồng 10 năm rồi thành góa phụ ở tuổi 31, bà bắt đầu làm việc để nuôi bốn người con khi ấy lần lượt 1, 3, 5 và 7 tuổi. Bà bắt đầu làm nhân viên bán bảo hiểm nhưng rồi nghỉ việc; bà bán quần áo cũ và miếng rửa bát, đồng thời chở mâm cơm trên ghế sau chiếc Pony One của Hyundai Motor (현대차) để đi buôn bán.
Chẳng hạn, nếu một gia đình cho rằng mình bị tổn hại bởi hành vi trong quá khứ của cơ quan nhà nước, thì không thể coi việc chỉ dựa vào ký ức đó là đủ để tự động xác lập trách nhiệm bồi thường. Như hướng dẫn pháp lý dưới đây nêu rõ, cần xem xét các điều kiện cụ thể, trong đó có mối liên hệ giữa hành vi trái pháp luật khi thi hành công vụ và thiệt hại của cá nhân.
Thông tin về chế độ và hỗ trợ liên quan
Theo hướng dẫn pháp lý nội bộ, nếu một công chức trong khi thi hành công vụ cố ý hoặc vô ý vi phạm pháp luật và gây thiệt hại, Nhà nước hoặc chính quyền địa phương có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường. Tuy nhiên, cần xác định liệu nghĩa vụ công vụ của công chức có nhằm bảo vệ sự an toàn và lợi ích của cá nhân hay không, cũng như liệu có quan hệ nhân quả tương xứng (mối liên hệ được pháp luật công nhận giữa hành vi và thiệt hại) giữa việc vi phạm nghĩa vụ và thiệt hại hay không.
Chủ thể chịu trách nhiệm có thể khác nhau tùy theo cơ quan được giao thực hiện công việc và quan hệ trách nhiệm theo quy định pháp luật. Hướng dẫn cũng cho biết có thể khởi kiện yêu cầu Nhà nước bồi thường tại tòa án mà không cần nộp đơn trước cho Hội đồng thẩm nghị bồi thường (배상심의회). Tuy nhiên, chỉ dựa trên những tiêu chí chung này thì không thể xác định các quyền pháp lý cụ thể hoặc khả năng được bồi thường của gia đình Kim Young-ja; tài liệu cũng không giải thích về thời hạn yêu cầu bồi thường.
Những điều đã được xác nhận và những điều chưa rõ
Những điều đã được xác nhận
- Kim Byeong-hoe ra tranh cử với tư cách ứng viên độc lập tại huyện Jindo, tỉnh Jeollanam-do, trong cuộc tổng tuyển cử ngày 10 tháng 5 năm 1948, trở thành nghị sĩ Quốc hội lập hiến và bị kết án 6 năm tù trong phiên tòa; ngay sau Chiến tranh Triều Tiên, ông đi lên miền Bắc.
- Myeong-yeop bị cảnh sát thẩm vấn và tra tấn để điều tra xem anh có nhận tiền sinh hoạt từ người cha ở miền Bắc hay không. Anh đã uống thuốc tự tử nhưng được mẹ phát hiện và sống sót.
- Kim Young-ja cho biết Chung-yeop gặp trở ngại trong khâu xác minh lý lịch trước khi được cử ra nước ngoài, nhưng nhờ một lãnh đạo cấp cao bảo lãnh nên anh có thể sang Malaysia.
- Năm 2021, Kim Young-ja và Kim Jin-won đề nghị Ủy ban Sự thật và Hòa giải làm rõ sự thật về vụ án “gián điệp trong Quốc hội”. Theo bài báo, vi phạm nhân quyền đối với Myeong-yeop cũng đã được làm sáng tỏ.
- Luật Cải cách ruộng đất do Kim Byeong-hoe đề xuất được công bố vào tháng 6 năm 1949 và có hiệu lực vào tháng 3 năm 1950.
Những điều chưa rõ
- Bản gốc không nêu thời điểm và địa điểm điệp viên Triều Tiên tiếp cận Chung-yeop.
- Bản gốc không trình bày Ủy ban Sự thật và Hòa giải đã xác định vi phạm nhân quyền đối với Myeong-yeop dựa trên những nhận định và căn cứ cụ thể nào.
- Chưa xác định được kết quả làm rõ sự thật ảnh hưởng như thế nào đến việc đánh giá Kim Byeong-hoe hoặc đến khả năng thân nhân được áp dụng biện pháp khắc phục pháp lý riêng.
Những điều độc giả cần kiểm tra
- Nếu xem xét trách nhiệm pháp lý liên quan đến hành vi của cơ quan nhà nước trong quá khứ, cần phân biệt và kiểm tra trước những căn cứ chứng minh hành vi trái pháp luật khi thi hành công vụ, thiệt hại và mối quan hệ nhân quả giữa hai yếu tố đó.
- Khi xem xét phạm vi của đơn đề nghị làm rõ sự thật hoặc phán quyết, điều quan trọng là kiểm tra trong các tài liệu liên quan ai là đối tượng của đơn và thiệt hại được công nhận là của ai, với nội dung cụ thể nào.
- Khi xem xét khả năng yêu cầu Nhà nước bồi thường, cần xác định riêng cơ quan nào phải chịu trách nhiệm và thời hạn cụ thể để nộp yêu cầu. Hướng dẫn pháp lý được cung cấp không xác định thời hạn trong vụ việc này hay các quyền riêng của thân nhân.
