Ngày 4 tháng 10, Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (조선중앙통신) đưa tin rằng rạng sáng hôm trước, một cuộc diễn tập phóng tên lửa chiến lược tầm trung từ khu vực phía đông Triều Tiên hướng ra Biển Nhật Bản đã được tiến hành. Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ Kim Jong Un cùng con gái Ju Ae theo dõi cuộc diễn tập; hãng tin này tuyên bố tên lửa bay theo hướng đông bắc và đánh trúng điểm mục tiêu được thiết lập ở khu vực cách đó 1.000 km trên Biển Nhật Bản. Kim Jong Un nói cuộc diễn tập cho thấy các lực lượng tên lửa chiến lược có thể được huy động vào bất kỳ thời điểm nào để duy trì tư thế phản công, đồng thời khẳng định đường lối tăng cường năng lực răn đe hạt nhân không thay đổi.

Bối cảnh và ngữ cảnh

Theo Triều Tiên, mục đích của cuộc diễn tập là rèn luyện năng lực thực hiện nhiệm vụ hỏa lực của các lực lượng tên lửa sử dụng hệ thống vũ khí chiến lược siêu vượt âm, đồng thời đánh giá độ tin cậy, hiệu quả và khả năng vận hành của năng lực răn đe chiến tranh. Ở đây, năng lực răn đe có nghĩa là cho thấy nước này có khả năng đáp trả quân sự để ngăn đối phương lựa chọn tấn công. Thông báo của Triều Tiên không chỉ đưa tin về vụ phóng mà còn gắn cuộc diễn tập với thông điệp về trạng thái sẵn sàng của quân đội và việc tăng cường năng lực răn đe hạt nhân.

Kim Jong Un nói rằng việc phô trương năng lực răn đe hạt nhân mạnh mẽ, đáng tin cậy và cho thấy các phương tiện phản công của quân đội luôn trong trạng thái sẵn sàng huy động có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm an ninh quốc gia. Ông cũng nhấn mạnh cần tiếp tục nỗ lực để đối phương nhiều lần nhận thức được độ tin cậy và sức sát thương của các phương tiện tấn công chiến lược. Có thể hiểu rằng giới lãnh đạo Triều Tiên xem cuộc diễn tập lần này không chỉ là hoạt động rèn luyện khả năng vận hành vũ khí mà còn là hành động truyền tải ý chí quân sự ra bên ngoài.

Bản tin chính thức không nhắc trực tiếp đến Ju Ae và Ri Sol Ju, nhưng có thông tin cho biết ảnh được công bố ghi lại cảnh hai người theo dõi cuộc diễn tập. Những người được đưa tin là có mặt gồm Kim Jong Un, Kim Jong Sik, Phó Trưởng ban thứ nhất của Ủy ban Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên (노동당 중앙위원회), và Jang Chang Ha, Tổng cục trưởng Cục Tên lửa (미사일총국). Ảnh cũng cho thấy trên tên lửa có quốc kỳ Triều Tiên và dòng số “17701922”. Những chi tiết trong ảnh được công bố là một phần của bản tin, nhưng chỉ dựa trên các thông tin được cung cấp thì không thể biết ý nghĩa của dãy số này.

Tin này có ý nghĩa gì

Điểm quan trọng đối với độc giả sống quanh bán đảo Triều Tiên, trong đó có Hàn Quốc, là Triều Tiên mô tả cuộc diễn tập lần này như một cách thể hiện “tư thế phản công có thể huy động thường trực” và độ tin cậy của năng lực răn đe hạt nhân. Vì vậy, khi xem xét ý nghĩa của thông báo, cần phân biệt giữa bản thân vụ phóng tên lửa và thông điệp mà Triều Tiên muốn truyền tải thông qua vụ phóng. Mục đích diễn tập và phát biểu của Kim Jong Un cho thấy Triều Tiên nhấn mạnh trạng thái sẵn sàng quân sự và tái khẳng định đường lối nâng cao năng lực răn đe chiến tranh hạt nhân. Tuy nhiên, chỉ dựa vào tuyên bố của Triều Tiên thì không thể coi đó là bằng chứng xác thực về hiệu năng thực tế của tên lửa hay việc tên lửa có đánh trúng mục tiêu hay không.

Chẳng hạn, nếu bắt gặp thông báo rằng tên lửa “bay 1.000 km và đánh trúng mục tiêu”, trước tiên độc giả nên hiểu đây là nội dung do Triều Tiên công bố, đồng thời cần xem xét riêng liệu các cơ quan bên ngoài có xác nhận hay không. Việc phân biệt bên đưa ra thông báo với phạm vi sự việc đã được xác nhận sẽ giúp tránh nhầm lẫn giữa thông điệp quân sự và thành tựu kỹ thuật.

Triều Tiên tuyên bố tên lửa đã đánh trúng điểm mục tiêu được thiết lập ở khoảng cách 1.000 km trên Biển Nhật Bản. Bản tin được cung cấp không trả lời liệu quãng đường bay và việc đánh trúng mục tiêu này đã được các cơ quan bên ngoài xác nhận hay chưa.

Những điều đã xác nhận và những điều chưa rõ

Những điều đã xác nhận

  • Ngày 4 tháng 10, Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên đưa tin về cuộc diễn tập phóng tên lửa diễn ra vào rạng sáng hôm trước.
  • Triều Tiên mô tả mục đích diễn tập là rèn luyện năng lực vận hành của các lực lượng tên lửa và đánh giá năng lực răn đe chiến tranh.
  • Kim Jong Un nhấn mạnh tư thế sẵn sàng huy động thường trực các phương tiện phản công và việc tăng cường năng lực răn đe hạt nhân.
  • Có thông tin cho biết ảnh trong bản tin ghi lại cảnh Ju Ae và Ri Sol Ju theo dõi cuộc diễn tập cùng Kim Jong Un.

Những điều chưa rõ

  • Bản tin được cung cấp không cho biết liệu các cơ quan bên ngoài có xác nhận quãng đường bay do Triều Tiên công bố và việc tên lửa đánh trúng điểm mục tiêu được thiết lập hay không.
  • Bản tin không giải thích ý nghĩa của dãy số “17701922” được ghi trên tên lửa.
  • Chỉ dựa trên nội dung được công bố thì khó có thể đánh giá độc lập các đặc tính cụ thể của tên lửa.

Những điều độc giả cần kiểm tra

  • Trong các bản tin tiếp theo, hãy xem liệu các cơ quan bên ngoài có xác nhận quãng đường bay và việc tên lửa đánh trúng điểm mục tiêu hay không, cũng như liệu bên xác nhận và căn cứ xác nhận có được nêu rõ hay không.
  • Hãy phân biệt giữa sự kiện diễn tập đã được xác nhận và những tuyên bố của Triều Tiên về mục đích cũng như hiệu năng của tên lửa.
  • Nếu xuất hiện diễn giải về những người trong ảnh hoặc dãy số ghi trên tên lửa, hãy kiểm tra xem ý nghĩa đó là sự việc đã được bản tin xác nhận hay chỉ là suy đoán.

Tài liệu tham khảo