Đảng Dân chủ Hàn Quốc (더불어민주당) đang xem xét phương án mở rộng Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao (고위공직자범죄수사처) thành một tổ chức toàn quốc có các đầu mối khu vực, đồng thời tái cơ cấu cơ quan này thành đơn vị giám sát và điều tra sai phạm của những người làm việc trong các cơ quan điều tra và tư pháp như thẩm phán, công tố viên và cảnh sát. Theo các tin tức, nghị sĩ Kim Gi-pyo (김기표) thuộc Đảng Dân chủ cho biết ông dự định tổng hợp nội dung liên quan và trình dự luật sửa đổi Luật về Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao (고위공직자범죄수사처법) vào đầu tháng 11 năm 2026. Tuy nhiên, một quan chức lãnh đạo đảng cho biết đây vẫn chỉ là quan điểm cá nhân của ông Kim và cần tiếp tục tập hợp ý kiến giữa đảng với chính phủ.

Bối cảnh và ngữ cảnh

Trọng tâm của phương án này là phân định lại vai trò của Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao. Theo các tin tức, trong nội bộ Đảng Dân chủ có ý kiến đề xuất giao việc điều tra quan chức cấp cao như tổng thống và nghị sĩ cho Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng (중대범죄수사청, cơ quan điều tra các tội phạm nghiêm trọng), còn chuyển Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao thành cơ quan đối trọng giám sát Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng, Cơ quan Công tố (공소청, cơ quan phụ trách truy tố), tòa án cùng các cơ quan khác.

Nghị sĩ Kim Gi-pyo cho rằng phương án lý tưởng là Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng, Cơ quan Công tố và tòa án thực hiện vai trò riêng của mình, còn Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao giám sát và điều tra các công chức tại những cơ quan đó. Theo thông tin được đưa ra, phương án này cũng đang được thảo luận: Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao sẽ có các đầu mối khu vực, tương tự các văn phòng công tố cấp địa phương hoặc tòa án cấp địa phương trước đây, nhân viên luân chuyển giữa cơ quan trung ương và các đơn vị khu vực, đồng thời xem xét sai phạm trong lực lượng cảnh sát, ngành công tố và tư pháp trên cả nước.

Cuộc thảo luận này gắn liền với những đánh giá về Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao. Cơ quan này ra đời năm 2021 dưới sự dẫn dắt của Đảng Dân chủ, nhưng trong nội bộ đảng từng có ý kiến đòi giải thể vì cho rằng kết quả điều tra chưa đạt yêu cầu. Bài báo cũng nhắc đến việc cựu Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Jeong Cheong-rae (정청래) khi đó chỉ trích người đứng đầu cơ quan này sau thất bại trong việc thi hành lệnh bắt cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol (윤석열) vào tháng 1 năm 2025.

Ý nghĩa của thông tin này

Nếu Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao được chuyển thành cơ quan giám sát có các đầu mối trên toàn quốc, phạm vi và cách thức giám sát các cơ quan điều tra và tư pháp có thể thay đổi. Điều này không chỉ có thể làm thay đổi vai trò của cơ quan này mà còn ảnh hưởng đến việc cơ quan nào sẽ phụ trách điều tra quan chức cấp cao và cách bảo đảm tính độc lập của cơ quan đó.

Đặc biệt, theo bài báo, Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng trực thuộc Bộ Nội vụ và An toàn (행정안전부), còn người đứng đầu cơ quan này do tổng thống bổ nhiệm. Bài báo nêu ý kiến cho rằng phương án giao việc điều tra tổng thống và nghị sĩ cho Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng thay vì cơ quan độc lập là Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao có thể gây tranh cãi về tính độc lập của hoạt động điều tra. Ngược lại, phạm vi đối tượng giám sát của Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao càng rộng thì việc xác định nhân sự, quyền hạn và trách nhiệm của chính cơ quan này cũng có thể trở nên quan trọng hơn.

Ví dụ, nếu xuất hiện nghi vấn sai phạm của cảnh sát hoặc người làm việc tại một cơ quan điều tra ở một khu vực, theo phương án tổ chức toàn quốc, đầu mối khu vực có thể đảm nhận vai trò giám sát và điều tra vụ việc. Tuy nhiên, đây là phần giải thích dựa trên giả định rằng phương án đang được thảo luận sẽ được thông qua thành thể chế thực tế; điều này không có nghĩa là việc thành lập các đầu mối như vậy hoặc phạm vi thẩm quyền của họ đã được quyết định.

Việc mở rộng thành tổ chức toàn quốc và tái cơ cấu vai trò chưa phải là chính sách đã được quyết định. Theo các tin tức, lãnh đạo đảng cho biết cần thảo luận thêm giữa đảng với chính phủ; trong số các thành viên Đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng có ý kiến đòi giải thể và phản đối mở rộng.

Thông tin về thể chế và hỗ trợ liên quan

Bài báo cho biết kế hoạch cải tổ được dự kiến triển khai thông qua việc sửa đổi Luật về Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao. Vì vậy, việc lập các đầu mối trên toàn quốc, điều chỉnh nhân sự và phân chia quyền điều tra giữa các cơ quan cần được xem là phương án đang ở giai đoạn thảo luận, không phải thể chế hiện đang được áp dụng.

Các vấn đề tranh luận có thể chia thành hai hướng lớn. Một là phạm vi và phương thức Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao giám sát, điều tra những người làm việc trong các cơ quan điều tra và tư pháp như thẩm phán, công tố viên, cảnh sát và điều tra viên. Hai là cách bảo đảm tính độc lập khi giao việc điều tra quan chức cấp cao như tổng thống và nghị sĩ cho Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng. Theo bài báo, người đứng đầu cơ quan này do tổng thống bổ nhiệm, vì vậy cách phân chia quyền hạn này sẽ được thể hiện ra sao trong dự luật thực tế là điểm cần theo dõi.

Những điều đã được xác nhận và những điều chưa rõ

Những điều đã được xác nhận

  • Có tin cho biết Đảng Dân chủ đang xem xét phương án mở rộng Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao thành tổ chức hoạt động trên toàn quốc.
  • Phương án được thảo luận bao gồm việc giao điều tra quan chức cấp cao cho Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng, còn Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao giám sát và điều tra những người làm việc trong các cơ quan điều tra và tư pháp.
  • Nghị sĩ Kim Gi-pyo cho biết ông dự định trình dự luật sửa đổi Luật về Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao vào đầu tháng 11 năm 2026.
  • Các thành viên Đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Tư pháp của Quốc hội dự kiến tổ chức tọa đàm về cải tổ toàn diện chức năng của Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao tại Quốc hội vào ngày 7 tháng 10 năm 2026.
  • Một quan chức lãnh đạo đảng cho biết phương án này vẫn chỉ là quan điểm cá nhân của ông Kim và cần có thêm thảo luận giữa đảng với chính phủ.

Những điều chưa rõ

  • Chỉ dựa trên những thông tin đã công bố thì chưa thể biết số lượng, vị trí các đầu mối trên toàn quốc cũng như quy mô nhân sự và ngân sách của Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao sẽ được xác định ra sao.
  • Nội dung cụ thể cũng như lịch trình trình và xem xét dự luật sửa đổi Luật về Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao chưa được quyết định.
  • Chưa thể biết phương án mở rộng thành tổ chức toàn quốc có được thông qua cuối cùng sau các cuộc thảo luận giữa đảng với chính phủ hay không.
  • Chưa có đề xuất cụ thể về các cơ chế sẽ được sử dụng để tăng cường tính độc lập trong điều tra quan chức cấp cao.

Những điều độc giả cần theo dõi

  • Cần theo dõi xem dự luật sửa đổi Luật về Cơ quan Điều tra Tội phạm của Quan chức Cấp cao có thực sự được trình hay không, và dự luật quy định thế nào về các đầu mối khu vực cũng như phạm vi giám sát, điều tra của cơ quan này.
  • Nếu dự luật giao việc điều tra quan chức cấp cao cho Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng, có thể xem xét các điều khoản về tính độc lập của hoạt động điều tra và cơ chế bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan này được quy định ra sao.
  • Cần theo dõi liệu những bất đồng trong nội bộ đảng có được thu hẹp tại tọa đàm ngày 7 tháng 10 năm 2026 và các cuộc thảo luận giữa đảng với chính phủ sau đó hay không.