Tổng thống muốn đưa mạng xã hội thành kênh đối thoại trực tiếp

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung tuyên bố sẽ tăng cường giao tiếp với công chúng thông qua mạng xã hội. Ông gọi đây là con đường giúp mình và người dân kết nối trực tiếp, đồng thời cho rằng nền tảng này từng giúp ông truyền tải điều mình xem là sự thật và góp phần đưa ông đến vị trí hiện nay.

Trong bài đăng trên X tối 30 tháng 9, ông nói rằng càng gặp khó khăn hoặc bị công kích sai lệch thì càng cần trao đổi trực tiếp với người dân và trông cậy vào họ. Ông cũng hứa sẽ tiếp cận công chúng bằng nhiều cách, từ họp báo, diễn đàn tranh luận, thăm địa phương cho tới phát sóng trực tiếp trên YouTube.

“Càng khó khăn, càng phải giao tiếp trực tiếp với người dân và dựa vào sự tin tưởng của họ.”

Tần suất đăng bài tăng trở lại

Sau một giai đoạn đăng ít hơn trong lúc xuất hiện tranh cãi về việc can dự vào đại hội đảng và những nghi vấn liên quan đến quá trình thẩm tra nhân sự nội các, Lee đã hoạt động sôi nổi hơn trên X. Ông đăng 8 bài ngày 29 tháng 9 và 9 bài ngày 30 tháng 9, đồng thời liên tiếp nêu quan điểm về Kim Ji-yong, ứng viên đứng đầu Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng.

Mạng xã hội (các nền tảng trực tuyến như X, Facebook hoặc YouTube, nơi người dùng đăng và chia sẻ nội dung) cho phép tổng thống đưa thông điệp tới công chúng nhanh chóng, không cần chờ một cuộc họp báo chính thức. Ví dụ, khi một vấn đề đang gây tranh cãi, ông có thể đăng lời giải thích ngay trong ngày thay vì đợi đến buổi họp báo tiếp theo.

Tuy nhiên, tốc độ và sự trực tiếp ấy cũng khiến mỗi câu chữ của người đứng đầu nhà nước dễ trở thành tâm điểm chú ý. Một bài đăng có thể được chia sẻ rộng rãi chỉ trong thời gian ngắn, nhưng cũng có thể bị diễn giải theo nhiều hướng hoặc làm bùng lên tranh luận mới.

Vì sao thời điểm này đáng chú ý?

Tuyên bố về giao tiếp trực tiếp được đưa ra khi mức ủng hộ dành cho chính quyền đang chịu sức ép. Khảo sát Chỉ số Toàn quốc công bố ngày 1 tháng 10 ghi nhận 50% người được hỏi đánh giá tiêu cực về hoạt động điều hành của tổng thống, trong khi 43% đánh giá tích cực.

Những con số này là ảnh chụp dư luận tại một thời điểm, không tự giải thích nguyên nhân khiến mức tín nhiệm thay đổi. Dù vậy, chúng cho thấy thông điệp của tổng thống đang được đưa ra trong bối cảnh công chúng có ý kiến khác nhau về cách chính quyền xử lý các vấn đề hiện tại.

Mục tiêu: giải thích chính sách và củng cố sự ủng hộ

Một mặt, việc tổng thống trực tiếp lên tiếng có thể giúp chính quyền trình bày lập trường mà không qua nhiều tầng trung gian. Điều đó có thể hữu ích khi thông tin bị hiểu sai hoặc khi người dân muốn biết người đứng đầu chính phủ nghĩ gì về một quyết định cụ thể.

Mặt khác, cách giao tiếp này cũng có thể hướng tới việc tập hợp những người ủng hộ. Ngày 27 tháng 9, Lee viết rằng cần đáp lại những điều ông gọi là lời nói dối, lời lẽ xúc phạm và hành vi bôi nhọ, đồng thời kêu gọi những người ủng hộ tham gia và hành động.

Ngày 1 tháng 10, ông cũng giới thiệu một kho lưu trữ trực tuyến có sự tham gia của người dân. Trong bài đăng, ông dùng cách nói “좌아하게”, một lối chơi chữ phổ biến trong một số cộng đồng mạng ủng hộ ông: thay yếu tố mang nghĩa “phải” trong từ “duyên dáng” bằng yếu tố mang nghĩa “trái”. Cách diễn đạt này cho thấy mạng xã hội không chỉ là nơi thông báo chính sách mà còn có thể dùng những dấu hiệu ngôn ngữ để tạo cảm giác gần gũi với một nhóm người theo dõi nhất định.

Lợi ích và giới hạn của kênh trực tiếp

  • Phản hồi nhanh: Tổng thống có thể giải thích quan điểm ngay khi vấn đề xuất hiện.
  • Ít phụ thuộc vào trung gian: Người dân có thể đọc thông điệp trực tiếp thay vì chỉ tiếp nhận phần tóm lược từ người khác.
  • Tạo cảm giác gần gũi: Ngôn ngữ đời thường và các buổi phát trực tiếp có thể khiến việc trao đổi chính trị bớt xa cách.
  • Không thay thế được đối thoại rộng rãi: Người theo dõi hoặc tương tác với tài khoản của tổng thống có thể không đại diện cho toàn bộ xã hội.

Những cảnh báo về tranh cãi và rủi ro phát ngôn

Một số nhà phân tích cho rằng giao tiếp trực tiếp không mặc nhiên làm giảm hiểu lầm. Giáo sư Kim Yun-cheol thuộc Trường Cao đẳng Humanitas của Đại học Kyung Hee nhận xét rằng các thông điệp của tổng thống có xu hướng thẳng thắn và tạo thế đối đầu, vì vậy cần được kiểm soát cẩn trọng.

Theo ông, nếu tổng thống xuất hiện như một bên trực tiếp đứng ở tuyến đầu tranh đấu, điều đó có thể khiến xung đột xã hội gay gắt hơn và đồng thời tạo thêm áp lực cho chính tổng thống. Ngay cả khi cảm thấy bị đối xử bất công, tức giận hoặc bức bối, ông cho rằng người đứng đầu nhà nước vẫn cần “sự kiên nhẫn có tính toán” — tức cân nhắc thời điểm và cách phản ứng thay vì trả lời mọi lời công kích ngay lập tức.

“Khi tổng thống trực tiếp đối đầu ở tuyến đầu, nguy cơ là căng thẳng tăng thêm và gánh nặng chính trị cũng lớn hơn.”

Nhà bình luận chính trị Lee Jong-hoon cảnh báo rằng số lượng phát ngôn càng nhiều thì khả năng xảy ra sai sót hoặc gây tranh cãi càng tăng. Ông cũng cho rằng nếu tổng thống tự mình phản hồi mọi vấn đề, các quan chức cấp cao, bộ trưởng và thứ trưởng có thể trở nên dè dặt, ít lên tiếng hơn.

Điều này liên quan đến cách một chính phủ phân công trách nhiệm: nếu mọi thông điệp đều tập trung vào tổng thống, các cơ quan chuyên môn có thể khó chủ động giải thích lĩnh vực của mình. Trong thực tế, điều đó có thể khiến người dân không rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm, hoặc làm cho việc giải quyết vấn đề phụ thuộc quá nhiều vào phản hồi cá nhân của lãnh đạo.

Thách thức: nói với toàn dân, không chỉ với người ủng hộ

Yun Tae-gon, giám đốc bộ phận phân tích chính trị của tổ chức The More, cho rằng tổng thống có vẻ đang cảm thấy cô lập. Ông nhận định rằng nếu thông điệp dường như chỉ nhắm tới một nhóm người ủng hộ hạn chế thì đó không phải lựa chọn chiến lược khôn ngoan.

Đây là điểm cốt lõi của giao tiếp chính trị trên mạng: một thông điệp có thể tạo sự gắn kết mạnh mẽ trong nhóm đã đồng tình, nhưng lại khiến những người có quan điểm khác cảm thấy bị gạt ra ngoài. Chẳng hạn, lời kêu gọi “cùng hành động” có thể khích lệ người ủng hộ, song nếu thiếu giải thích dành cho những người chưa đồng ý, khoảng cách giữa các nhóm có thể rộng hơn.

Vì vậy, hiệu quả của chiến lược không chỉ được đo bằng số bài đăng, lượt xem hay phản hồi. Điều quan trọng là người dân có nhận được thông tin rõ ràng, có cơ hội đặt câu hỏi và thấy rằng các ý kiến trái chiều cũng được lắng nghe hay không.

Bài toán phía trước của Nhà Xanh

Lời cam kết giao tiếp qua họp báo, tranh luận, thăm địa phương và phát sóng trực tiếp cho thấy Lee muốn sử dụng nhiều hình thức thay vì chỉ dựa vào mạng xã hội. Nếu các kênh này bổ trợ cho nhau, bài đăng ngắn có thể giúp thông báo nhanh, còn họp báo hoặc diễn đàn có thể tạo không gian để giải thích chi tiết và trả lời câu hỏi.

Ngược lại, nếu hoạt động trực tuyến chủ yếu trở thành nơi phản ứng trước chỉ trích hoặc củng cố sự ủng hộ của một nhóm, nó có thể làm tăng cảm giác đối đầu. Bài toán của chính quyền là giữ được sự trực tiếp nhưng vẫn bảo đảm thông tin chính xác, thông điệp nhất quán và vai trò phát ngôn của các cơ quan liên quan.

Trong thời gian tới, công chúng sẽ theo dõi liệu tổng thống có duy trì nhịp độ đăng bài cao hay không, những vấn đề nào được ông trực tiếp giải thích và liệu các hình thức giao tiếp mới có mở rộng đối thoại với nhiều nhóm xã hội. Mạng xã hội có thể rút ngắn khoảng cách giữa lãnh đạo và người dân, nhưng mức độ tin cậy còn tùy thuộc vào cách sử dụng: giải thích để lắng nghe và làm rõ, hay phản hồi theo hướng khiến tranh cãi thêm gay gắt.