Nghị sĩ độc lập Han Dong-hoon khẳng định cựu Tổng thống Roh Moo-hyun hoặc gia đình ông đã nhận bất hợp pháp đồng hồ đắt tiền và hàng tỷ won từ Park Yeon-cha, đồng thời gọi những điều này là “sự thật”. Nghị sĩ Kwak Sang-eon thuộc Đảng Dân chủ Đồng hành (더불어민주당), con rể ông Roh, đáp lại rằng cần đưa ra bằng chứng rõ ràng để ông có thể kiểm chứng. Các tin tức được cung cấp không nêu bằng chứng cụ thể mà ông Han viện dẫn, cũng không trình bày nội dung phán quyết của tòa án hoặc cơ quan điều tra về cáo buộc này.

Bối cảnh và diễn biến

Tại một tọa đàm về sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự (형사소송법) ngày 1 tháng 10, ông Han cáo buộc cựu Tổng thống Roh hoặc gia đình ông đã nhận từ Park Yeon-cha đồng hồ Piaget trị giá hơn 300 triệu won và hàng tỷ won một cách bất hợp pháp. Trong bài đăng trên Facebook ngày hôm sau, ông cũng viết rằng việc nhận hai chiếc đồng hồ Piaget và hàng tỷ won là “sự thật”. Hai phát biểu làm dấy lên tranh cãi vì không chỉ nêu nghi vấn mà còn dùng từ ngữ khẳng định nội dung đó là sự thật.

Ngày 3 tháng 10, trong một bài đăng trên Facebook, ông Kwak cho biết ông từng tham gia quá trình điều tra thời điểm đó với tư cách luật sư bào chữa, hoặc bị thẩm vấn với tư cách người làm chứng hay “người làm chứng mang tư cách nghi can”. Ông nói rằng bản thân cũng không biết phần nào trong thông báo kết quả điều tra khi ấy và các tin tức đưa tin về nội dung đó là sự thật, cũng như mức độ xác thực ra sao. Ý của ông là kinh nghiệm vừa bị điều tra, vừa tham gia với tư cách luật sư bào chữa không giúp ông xác minh được tính xác thực của cáo buộc.

Ông Kwak yêu cầu ông Han đưa ra rõ ràng những gì ông khẳng định là sự thật để ông kiểm chứng; đồng thời nói rằng nếu được xác nhận là sự thật, ông sẽ xin lỗi và chấp nhận bị chỉ trích, trừng phạt. Cùng ngày, ông Han một lần nữa cáo buộc cựu Tổng thống Roh hoặc gia đình ông đã nhận một khoản tiền lớn từ Park Yeon-cha để vợ chồng ông Kwak mua căn hộ ở Mỹ. Các tin tức được cung cấp không đề cập đến phản hồi sau đó của ông Kwak về cáo buộc bổ sung này.

Phản ứng từ giới chính trị cũng tiếp diễn. Ngày 2 tháng 10, người phát ngôn Cho Gye-won của Đảng Dân chủ Đồng hành chỉ trích phát biểu của ông Han, nói rằng không có phán quyết của tòa án về cựu Tổng thống Roh. Theo tin tức, ông Cho Kuk, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách Đổi mới thuộc Đảng Tái thiết Hàn Quốc (조국혁신당), và nghị sĩ Yun Geon-yeong của Đảng Dân chủ Đồng hành cũng lên tiếng chỉ trích trong cùng ngày. Những lời chỉ trích này phản ánh phản ứng trong giới chính trị, chứ bản thân chúng không phải là căn cứ xác định cáo buộc có đúng sự thật hay không.

Ý nghĩa của thông tin này

Khi theo dõi cuộc tranh cãi này, cần phân biệt lời khẳng định chắc chắn của người nêu cáo buộc với tài liệu chứng minh cho tuyên bố đó và với phán quyết pháp lý. Có thể xác nhận rằng ông Han đã gọi nội dung này là “sự thật”, nhưng chỉ riêng cách diễn đạt ấy không thể khiến cáo buộc nhận tiền và quà được xác lập là sự thật. Ngược lại, việc ông Kwak yêu cầu đưa ra bằng chứng hay việc các nhân vật chính trị chỉ trích ông Han cũng không tương đương với một phán quyết tư pháp bác bỏ cáo buộc.

Vấn đề cốt lõi là căn cứ nào được dùng để cáo buộc việc nhận đồng hồ và tiền, và những tài liệu đó chứng minh được điều gì. Đáng chú ý, trong phát biểu của ông Han có cả cách nói “đồng hồ trị giá hơn 300 triệu won” lẫn “hai chiếc đồng hồ Piaget trị giá 300 triệu won”. Vì tin tức không nêu chi tiết các khoản tiền, quà tặng hay quá trình nhận chúng, không nên chỉ dựa vào việc những cách diễn đạt này được lặp lại để đưa ra kết luận cụ thể hơn về nội dung hoặc mức độ chứng minh của cáo buộc.

Những tranh cãi như vậy có thể ảnh hưởng không chỉ đến cách đánh giá người đã khuất và gia đình họ, mà còn đến cách hiểu và trích dẫn kết quả điều tra. Chẳng hạn, nếu muốn kể lại tuyên bố này cho người khác, cần phân biệt giữa việc nói “ông Han đã đưa ra cáo buộc như vậy” và nói “việc nhận tiền, quà đã được xác nhận là sự thật”. Bởi nội dung hiện có không đưa ra tài liệu kiểm chứng để hỗ trợ cách diễn đạt sau.

Những gì đã được xác nhận và những điều chưa rõ

Những gì đã được xác nhận

  • Tại tọa đàm ngày 1 tháng 10 và trên Facebook ngày 2 tháng 10, ông Han khẳng định cáo buộc cựu Tổng thống Roh hoặc gia đình ông nhận đồng hồ và tiền, quà là sự thật.
  • Ngày 3 tháng 10, ông Kwak yêu cầu đưa ra bằng chứng và nói rằng bản thân cũng không biết điều gì là sự thật trong thông báo kết quả điều tra và tin tức thời điểm đó.
  • Ngày 3 tháng 10, ông Han đưa ra thêm cáo buộc rằng một khoản tiền lớn đã được nhận để vợ chồng ông Kwak mua căn hộ ở Mỹ.
  • Người phát ngôn Cho Gye-won chỉ trích ông Han, nói rằng không có phán quyết của tòa án; tin tức cũng cho biết ông Cho Kuk và nghị sĩ Yun Geon-yeong chỉ trích phát biểu này.

Những điều chưa rõ

  • Ông Han dựa vào những tài liệu cụ thể nào để chứng minh cáo buộc nhận đồng hồ và tiền, quà?
  • Nếu tòa án hoặc cơ quan điều tra đã đưa ra phán quyết về cáo buộc này, nội dung và phạm vi của phán quyết là gì?
  • Sau đó, ông Kwak đã đưa ra lập trường nào về cáo buộc bổ sung của ông Han ngày 3 tháng 10?

Điều độc giả cần kiểm tra

  • Khi tiếp cận các tuyên bố liên quan, hãy kiểm tra ai là người phát biểu và ngày phát biểu; đừng coi việc nêu cáo buộc và việc xác lập sự thật là cùng một điều.
  • Thay vì kết luận chỉ dựa trên từ “sự thật”, hãy xem xét cả tài liệu làm căn cứ cho tuyên bố và nội dung mà tài liệu đó thực sự chứng minh.
  • Khi có nhắc đến phán quyết pháp lý, hãy kiểm tra ai nói, họ muốn nói điều gì và liệu nội dung phán quyết cụ thể có được đưa ra hay không.