Yaman Prezident rahbariyati kengashi (예멘 대통령지도위원회) husiylar isyonchilari nazoratidagi hududlarni qaytarib olishga qaratilgan yangi harbiy operatsiya boshlanganini e’lon qildi. Kengash raisi Rashad al-Alimiy 4-kuni (mahalliy vaqt bilan) bergan bayonotida respublikaning qolgan hududlarini qaytarib olish va davlat hamda davlat muassasalari nufuzini butun mamlakat bo‘ylab yoyish uchun operatsiya boshlanishini ma’lum qildi. U armiya, xavfsizlik kuchlari va boshqa barcha harbiy tuzilmalarga tasdiqlangan rejaga muvofiq vazifalarni bajarish hamda mamlakat husiylar nazoratidan ozod bo‘lguncha operatsiyani davom ettirishni buyurdi.

Bu e’londan avval husiylar hukumat kuchlari nazoratidagi Taiz shahriga boradigan asosiy ta’minot yo‘lini uzib, shaharni amalda qamal qilgani haqida xabarlar tarqaldi. Taiz va janubdagi port shahri Adanni bog‘laydigan muhim yo‘l ham to‘silgani xabar qilindi. Husiylar o‘tgan oy tezkor hujum qilib, Qizil dengiz sohilidagi katta hududni egalladi. Saudiya Arabistoni qo‘llab-quvvatlayotgan Yaman hukumat kuchlari esa so‘nggi paytda hududiy kengayishning oldini ololmadi.

Fon va kontekst

Yaman Prezident rahbariyati kengashi bu operatsiyani shunchaki frontdagi vaziyatga javob emas, balki hududlar va davlat muassasalari nufuzini qaytarib olish vazifasi sifatida taqdim etdi. Bayonot husiylar Qizil dengiz sohilidagi hududlarni egallagani va Taizga boradigan ta’minot yo‘li to‘silgani haqidagi xabarlar ortidan yangradi. Shu sababli asosiy masala nafaqat operatsiya e’lon qilingani, balki hukumat kuchlari amalda qaysi hududlarda va qanday harakatlanishi, husiylarning olg‘a siljishi hamda ta’minot yo‘llarining to‘silishi borasida o‘zgarish bo‘lish-bo‘lmasligidir.

Alohida xabarga ko‘ra, Yaman hukumat kuchlari yakshanba kuni poytaxt Sano, husiylarning tayanch nuqtalaridan biri ekani aytiladigan shimoli-g‘arbdagi Sa’da viloyati hamda janubi-g‘arbdagi Taiz atroflaridagi husiylar nishonlariga zarba bergan. Bu haqda armiya vakili ma’lum qilgan. Xabarda, shuningdek, husiylar Saudiya poytaxti yaqinidagi neft inshootlariga hujum qilganini da’vo qilganidan so‘ng Saudiya Arabistoni Sanoga bir necha bor zarba berganini qoralagani aytilgan. Shunday qilib, operatsiya e’loni va amaldagi hujumlar haqidagi xabarlar bir vaqtda paydo bo‘lmoqda, biroq faqat shu ikki xabarga tayanib, operatsiyaning umumiy ko‘lami yoki frontdagi o‘zgarishlarni aniq belgilab bo‘lmaydi.

Bu xabar nimani anglatadi

Agar Taizga boradigan ta’minot yo‘li va Taiz–Adan yo‘li to‘silgan bo‘lsa, bu yo‘llardan foydalanuvchi odamlar va yuklarning harakatiga ta’sir qilishi mumkin. Ta’minot yo‘lining to‘silishi nafaqat harbiy bosim, balki shaharga kiradigan yuklar va aholining harakatlanish sharoitlariga ham muhim ta’sir ko‘rsatuvchi omildir. Biroq xabarlarda to‘siq qancha vaqt davom etgani, muqobil yo‘llar bor-yo‘qligi, shuningdek, bu holat tinch aholining harakati va ta’minotiga qanday ta’sir qilgani aytilmagan.

Hukumat oldida qaytarib olish operatsiyasini amalda bajarish va husiylarning keyingi olg‘a siljishini to‘xtata olish vazifasi turibdi. Hukumat kuchlari Saudiya Arabistoni ko‘magiga qaramay, yaqindagi hududiy kengayishning oldini ololmaganini hisobga olsak, operatsiya e’lon qilingani frontdagi vaziyat o‘zgarib ketganini anglatmaydi. Aksincha, husiylar hududlarni egallashda va ta’minot yo‘llarini to‘sishda davom etsa, hukumat kuchlarining operatsiya olib borish imkoniyatlari ham cheklanishi mumkin.

Masalan, Taiz yoki Adanga borishni rejalashtirayotgan kishi yo‘l to‘silgani haqidagi xabarning o‘zidangina haqiqiy qatnov imkoniyatini aniqlashga urinmay, yo‘lga chiqishdan oldin mahalliy vaziyatning eng so‘nggi ma’lumotlarini tekshirishi muhim bo‘lishi mumkin. Hozirgi ma’lumotlarga asoslanib, qaysi yo‘l qachon qayta ochilishini yoki harakatlanish xavfsizligini aniqlab bo‘lmaydi.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • Prezident rahbariyati kengashi raisi al-Alimiy 4-kuni (mahalliy vaqt bilan) harbiy operatsiya boshlanganini e’lon qildi.
  • Rais operatsiyaning maqsadi sifatida respublikaning qolgan hududlarini qaytarib olish va davlat muassasalari nufuzini butun mamlakat bo‘ylab yoyishni ko‘rsatdi.
  • U armiya, xavfsizlik kuchlari va boshqa barcha harbiy tuzilmalarga tasdiqlangan rejaga muvofiq vazifalarni bajarish hamda operatsiyani davom ettirishni buyurdi.
  • Bir nechta manba husiylar Taizga boradigan ta’minot yo‘lini to‘sganini xabar qildi. Taiz va Adanni bog‘laydigan muhim yo‘l ham to‘silgani haqida xabar berildi.
  • Alohida xabarda armiya vakili hukumat kuchlari Sano, Sa’da viloyati va Taiz atroflaridagi husiylar nishonlariga zarba berganini aytdi.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • Harbiy operatsiya qachon va qaysi hududlarda to‘laqonli boshlanishi
  • Operatsiyaning aniq ko‘lami va unda qatnashadigan kuchlar soni
  • Taizga boradigan ta’minot yo‘li to‘silgani va operatsiya e’lon qilinganidan keyin mahalliy vaziyat qanday o‘zgargani
  • Yo‘llarning to‘silishi tinch aholining harakati va ta’minotiga amalda qanday ta’sir qilgani

O‘quvchi nimalarni tekshirishi kerak

  • Taiz va Adan o‘rtasidagi yo‘lda qatnov mumkinligini hamda ta’minot yo‘lidagi to‘siq olib tashlangan-olib tashlanmaganini tekshiring.
  • Mahalliy hududda harakatlanish zarur bo‘lsa, yo‘lga chiqishdan oldin har bir yo‘nalish bo‘yicha vaziyat va xavfsizlik tavsiyalarini tekshiring. Tasdiqlanmagan qatnov ma’lumotlariga tayanib harakatlanmaganingiz ma’qul.
  • Keyingi xabarlarda operatsiya qaysi hududda va qanday ko‘lamda boshlanishi, shuningdek, hukumat kuchlari va husiylarning amaldagi harakatlari e’lon qilingan ma’lumotlarga qanday mos kelishini kuzating.

Manbalar